Evangelist Jurjen ten Brinke: Halsema kreeg laatste anderhalf jaar meer oog voor belang van kerken

In dit artikel:

Burgemeester Femke Halsema heeft de notitie "Ruimte voor religie" gepubliceerd, waarin ze het maatschappelijk belang van geloofsgemeenschappen in Amsterdam erkent en ruimte wil bieden om hen te helpen vooral bij huisvesting. Voor de totstandkoming sprak ze de afgelopen maanden met vertegenwoordigers van christelijke, islamitische en joodse gemeenschappen. Jurjen ten Brinke — kerkverbinder bij het Amsterdam Council of Christian Leaders en oprichter van Hoop voor Noord — leidde de gesprekken namens de kerken en noemt de notitie in grote lijnen positief: volgens hem erkent Halsema de belangrijke positie van geloofsgemeenschappen in de stad.

Ten Brinke wijst echter op tekortkomingen. Hij mist concreetere toezeggingen over praktische huisvestingsmogelijkheden: kerken kunnen niet opboksen tegen hoge Amsterdamse marktprijzen en zouden volgens hem via maatschappelijke tarieven moeten kunnen meebieden op bijvoorbeeld commerciële ruimtes of benedenwoningen, of in bedrijfsverzamelgebouwen waar meerdere geloofsgemeenschappen plek zouden kunnen vinden. Ook pleit hij dat projectontwikkelaars en stedenbouwers rekening moeten houden met kerken en moskeeën als voorzieningen die bijdragen aan sociale samenhang, net als scholen of huisartsenposten.

Een gevoelig punt in de notitie is Halsema’s formulering dat de gemeenschap het leven van gelovigen nooit tegen hun zin mag dicteren en dat het college bij botsende grondrechten het individu beschermt boven de gemeenschap. Ten Brinke vindt zulke passages riskant: hij vreest dat de overheid door morele oordelen te vellen over leerstellingen onbedoeld groepen kan discrimineren, bijvoorbeeld als traditionele opvattingen over huwelijk leiden tot uitsluiting bij het huren van schoolgebouwen. Halsema heeft wel toegezegd dat zij niet over religieuze leerstellingen wil gaan discussiëren en bij stevige publieke discussies wel afstand zal nemen van standpunten die zij niet ondersteunt, zonder meteen de relatie met de gemeenschap te verbreken.

De gesprekken hebben ook geleid tot persoonlijke ontmoetingen: Halsema bezocht onder meer de snelgroeiende Amsterdam City Church en staat volgens Ten Brinke open voor religie, ondanks haar seculiere achtergrond. Een anekdote illustreert de wisselwerking: voorgangers boden bij een eerste bijeenkomst spontaan aan voor haar te bidden; dat riep ongemak, maar ook wederzijds respect op.

Over de nasleep van de Maccabirellen (november 2024) zegt Halsema dat ze stigmatisering van moslims door sommige kabinetsleden afkeurt en zowel moslimhaat als jodenhaat scherp benoemt. Ten Brinke erkent de complexiteit: het geweld tegen Joden kwam volgens hem van een kleine groep binnen de islam, terwijl veel moslims constructief bijdragen aan de stad en als partners in vrijheidskwesties optreden.

Volgende stap is behandeling van de notitie door de gemeenteraad. Ten Brinke voert actief lobbywerk bij verschillende partijen (onder meer DENK, CDA en PRO) en hoopt dat aanvullende stukken concrete maatregelen bevatten, met name over betaalbare huisvesting en deelname aan biedingen tegen maatschappelijke tarieven.