Europol: 280 verdachten opgepakt voor ronselen jongeren voor 'geweld op bestelling'
In dit artikel:
Europol meldt dat in het afgelopen jaar 280 mensen zijn gearresteerd in verband met het ronselen van jongeren voor geweldsmisdrijven; ongeveer twee derde wordt verdacht van rekrutering, de rest van het daadwerkelijk plegen van geweld. Daarnaast heeft de organisatie nog circa 1.400 betrokkenen in beeld. Deze cijfers zijn het eerste resultaat van een vorig jaar opgerichte taskforce van elf landen die zich richt op het fenomeen "violence as a service": het inhuren van jonge daders voor bedreigingen, het plaatsen van explosieven, mishandelingen, beschietingen en zelfs moord.
De praktijk is grensoverschrijdend: vorig jaar werden drie verdachten uit Zweden opgepakt voor een schietpartij in Oosterhout waarbij drie mannen omkwamen; anderzijds werd begin vorig jaar een 15-jarige Nederlander aangehouden in Hamburg voor een schietincident. Europol waarschuwt dat de aangeleverde daders steeds jonger en gewelddadiger worden — Andy Kraag stelt dat het zich "als een bosbrand over heel Europa" verspreidt; dertien- of veertienjarigen zijn geen uitzondering.
Rekrutering vindt veelal via sociale media en versleutelde chatdiensten plaats (Snapchat, Telegram, TikTok, gamingplatforms). De taskforce nam in kaart dat ongeveer 14.000 accounts klusjes plaatsen waarop jongeren kunnen reageren. De netwerken werken volgens een vaste keten: een opdrachtgever schakelt een recruiter in; als er een uitvoerder is gevonden treedt een 'fixer' op om wapen, vervoer en onderdak te regelen. Jongeren worden vaak gefilmd en die beelden worden in groepen gedeeld om de daden te verheerlijkingen — en veelal krijgen zij hun beloofde geld uiteindelijk niet.
Europol voert gesprekken met techbedrijven als Snapchat en Meta over maatregelen, omdat alleen arresteren het probleem niet oplost. Morgen komen drie vermoedelijke opdrachtgevers (een Zweed en twee Duitsers) op een internationale opsporingslijst; uitsluiting van Nederlandse namen wordt niet uitgesloten.