Europese regels dwingen bedrijven tot open loonbeleid, maar bijna helft is nog niet klaar: "Blijft een taboe"
In dit artikel:
Slechts de helft van de bedrijven communiceert open over lonen, terwijl Europese regels hen daar binnenkort toe verplichten. Dat blijkt uit onderzoek van hr-dienstverlener Acerta bij meer dan 600 Belgische ondernemingen. Het recyclagebedrijf Fost Plus startte vorig jaar vrijwillig met loontransparantie en vertelt dat dit aanvankelijk onrust gaf maar uiteindelijk meer vertrouwen opleverde.
Bij Fost Plus maakte hr-manager Anne Selis alle functiebeschrijvingen publiek en koppelde daar loonschalen aan. Medewerkers zien nu in welke schaal zij en hun collega’s zitten en welk loon binnen die schaal hoort. Selis erkent dat het vergelijken in het begin spanningen veroorzaakte, maar zegt dat gesprekken over functies en inschaling leidden tot helderheid en minder taboe rond loon. Ook is voor werknemers nu duidelijk welke loonsstappen bij doorgroei horen.
Op bedrijfsniveau toont Acerta grote verschillen: 49,6 procent van de ondernemingen met meer dan tien werknemers is transparant over loonpakketten, een stijging van bijna 8 procentpunt ten opzichte van vorig jaar. Regionaal is Vlaanderen het meest terughoudend (32,3%), Wallonië het meest open (62,5%) en Brussel zit ertussenin (48,8%). Circa 62 procent van de werkgevers geeft aan dat geld nog steeds een taboe is binnen de organisatie; ruim de helft is onzeker over wat de Belgische overheid straks precies zal eisen. Grote bedrijven (meer dan 50 werknemers) hebben vaker uitgewerkte loonstructuren en duidelijke regels voor loonsverhogingen; kleinere bedrijven werken vaker met ad hoc verhogingen.
Ook in werving blijft transparantie achter: slechts 44,3 procent vertelt sollicitanten hoeveel collega’s met vergelijkbare functies gemiddeld verdienen. Wel geeft 66,3 procent al informatie over de criteria voor loonsverhogingen en promoties—verplichtingen die in de Europese richtlijn zijn opgenomen. Bijna de helft van de werkgevers (49,7%) blijft echter nog vragen naar het vorige salaris van kandidaten, iets wat de richtlijn straks zal verbieden. Selis bevestigt dat Fost Plus die vraag niet meer stelt en vanaf het eerste hr-gesprek een loonbenchmark meegeeft.
Juridisch expert Ellen Roelants van Acerta raadt bedrijven aan zich nu al voor te bereiden: breng functiemodel, loonkoppeling en criteria voor opslag en promotie in kaart. België moet de EU-richtlijn uiterlijk tegen 7 juni omzetten in nationale wetgeving; hoe het precies wordt ingevuld, wordt in de loop naar die datum duidelijker. Conclusie: wie goed organiseert en communiceert, kan een overgang naar meer loontransparantie benutten om vertrouwen en carrièrezichtbaarheid binnen de organisatie te versterken.