Europese rechtszaken bieden hoop voor slachtoffers coronavaccinatieschade
In dit artikel:
In Griekenland kreeg onlangs de nabestaanden van een vrouw die in 2021 overleed aan VITT — een zeldzame, ernstige bijwerking die vooral met AstraZeneca en Janssen werd geassocieerd — een schadevergoeding van 300.000 euro toegewezen. De rechtbank in Athene stelde een rechtstreeks causaal verband vast tussen de AstraZeneca-prik en het overlijden en wees de Griekse staat verantwoordelijk omdat die de vaccinatiecampagne centraal had georganiseerd en sterk had aangeprezen. Voor zover bekend is dit de eerste uitspraak in de EU waarbij een staat zo wordt aangesproken voor schade door vaccinatiebeleid, en juristen en media achten de uitspraak potentieel precedent-scheppend voor vergelijkbare zaken elders in Europa.
Tegelijkertijd tekenen zich in Duitsland verschuivingen af in de rechtspraak tegen vaccinfabrikanten. Een hogere regionale rechtbank in Hamm vernietigde een eerdere uitspraak en gelastte een nieuw, volledig onderzoek van bewijsmateriaal in een zaak van een aangespannen vordering wegens vaccinatieschade. Kort daarvoor had een regionale rechtbank in Aurich BioNTech opgedragen om 32 categorieën interne documenten openbaar te maken, waaronder gegevens over lipide nanodeeltjes, spike-eiwit-effecten, batchvariatie, DNA-contaminatie, biodistributie en mogelijke kankerrisico’s. Deze openbaarheid verschaft gedupeerden informatie die zij tot nu toe niet konden inroepen en wordt door betrokken advocaten gezien als een cruciale stap om claims beter te onderbouwen. Het Oberlandesgericht Keulen bevestigde later de lijn uit Hamm in soortgelijke zaken.
De commerciële en contractuele context vergroot de complexiteit: een analyse van gelekte EU-Pfizer/BioNTech-contracten wijst uit dat lidstaten zich contractueel binden aan voorwaarden die de fabrikant beschermen en in veel gevallen de aansprakelijkheid voor claims bij de staten leggen — met mogelijk onbeperkte, blijvende verantwoordelijkheid. Dat verklaart mede terughouding van nationale toezichthouders en ministeries bij het erkennen van causale verbanden of het bieden van brede compensatie.
Enkele landen kennen wel compensatieregelingen (Denemarken, Finland, Frankrijk), maar veel verzoeken worden afgewezen; goedkeuringspercentages verschillen sterk tussen landen. De krant illustreert ook hoe slachtoffers zelf juridische stappen ondernemen: ze sturen stuitingsbrieven naar producent, staat en behandelaar om verjaring te onderbreken en hun recht op vergoeding te behouden.
Kort samengevat: recente gerechtelijke uitspraken in Griekenland en Duitsland vergroten de druk op zowel staten als fabrikanten, openen toegang tot intern bewijsmateriaal en kunnen het juridische speelveld voor slachtoffers van vermeende vaccinatieschade substantieel veranderen.