Europese leiders voorzichtig optimistisch na speech buitenlandminister Rubio

In dit artikel:

Na de toespraak van de Amerikaanse buitenlandminister Rubio is het vertrouwen tussen Europa en de VS opnieuw toegenomen. Europese leiders — onder wie Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en demissionair minister van Buitenlandse Zaken Van Weel — reageren opgelucht en spreken voorzichtig over een gedeelde toekomst met de Amerikanen. Von der Leyen zei dat ze "zeer gerustgesteld" is; Van Weel noemde de toespraak een teken dat de VS bereid zijn samen op te trekken.

De positieve toon van Rubio stond in scherp contrast met de harde kritiek van vice-president JD Vance op dezelfde veiligheidsconferentie vorig jaar en met elementen uit de Amerikaanse nationale veiligheidsstrategie die destijds positief sprak over radicaal-rechtse partijen en complottheorieën zoals 'omvolking'. Hoewel Rubio vriendelijker was, herhaalde hij toch bezorgdheden over "massa-immigratie" en uitte hij kritiek op Europese klimaatactie, punten die ook Vance aanhaalde.

Van Weel ziet in Rubio's woorden vooral een handreiking: de confrontatie van vorig jaar werkte volgens hem als een wake-upcall waardoor Europa meer eigen verantwoordelijkheid is gaan nemen voor veiligheid en energieonafhankelijkheid. Hij benadrukt dat men in een harde wereld goede vrienden nodig heeft en dat de VS nog steeds een belangrijke bondgenoot zijn. Tegelijk erkent hij dat de relatie is veranderd en dat men niet langer vanzelfsprekend op het bondgenootschap kan vertrouwen.

Ondanks meningsverschillen over binnenlands beleid zoals migratie en retoriek rond kwesties als Groenland, blijft het vertrouwen in fundamentele veiligheidsgaranties — onder meer artikel 5 van de NAVO — volgens Van Weel intact. De boodschap: doorbouw aan eigen defensie en energiekracht is noodzakelijk, en daarbovenop blijft samenwerking met de VS belangrijk om gezamenlijk sterker te staan.