Europese leiders halen schouders op over Trumps zoveelste dreigement om NAVO op te blazen
In dit artikel:
De recente uitlatingen van president Donald Trump, waarin hij dreigde de VS uit de NAVO terug te trekken omdat westerse bondgenoten hem onvoldoende steunen in zijn confrontatie met Iran, hebben in Europa vooral koele reacties opgeroepen. Volgens het ANP belden leiders als de Finse president Alexander Stubb recent met Trump; Stubb noemt dat gesprek “constructief”, maar veel landen benadrukken dat Trumps wisselvalligheid de gesprekken lastig maakt.
Berlijn wijst erop dat dit niet de eerste keer is dat Trump met zo’n dreigement komt, en Warschau houdt zich voorlopig afzijdig terwijl de Poolse defensieminister Władysław Kosiniak‑Kamysz oproept tot kalmte en wijst op het wederzijds belang van de alliantie: er is geen NAVO zonder de VS, maar volgens hem ook geen sterke VS zonder bondgenoten. Frankrijk verzet zich duidelijk tegen druk om militaire steun te verlenen aan operaties tegen Iran; onderminister Alice Rufo zei dat de NAVO is bedoeld voor de veiligheid van de Euro‑Atlantische regio en niet voor interventies in de Straat van Hormuz die mogelijk in strijd met internationaal recht zouden zijn. President Macron en de Britse premier Keir Starmer hebben beiden uitgesproken dat hun landen niet mee willen in een Iranoorlog; Spanje liet bovendien weten deelnemende militaire vliegtuigen het luchtruim te weigeren.
Het artikel wijst erop dat het NAVO‑handvest geen plicht bevat om een door een lidstaat begonnen oorlog te steunen, en dat artikel 5 — collectieve verdediging — slechts één keer in werking trad, na 11 september. Tegelijk groeit in Europa het debat over een steeds zelfstandiger NAVO: onder het label ‘Navo 3.0’ schuiven Europese landen naar meer verantwoordelijkheid, met Amerikaanse generaals die op sleutelposities plaatsmaken voor Europeanen. Mark Rutte stelde dat “de Navo meer en meer door Europa geleid zal worden.” Of Trump zijn dreigement tot vertrek zal waarmaken is onduidelijk, maar herhaalde uitspraken versterken in Europa de wens om minder afhankelijk van Washington te zijn.