Europese graslandvlinderindex: verdere achteruitgang

In dit artikel:

De Europese Grassland Butterfly Index (GBI), genoemd in de EU‑Natuurherstelverordening als één van drie mogelijke indicatoren voor herstel van landbouwecosystemen, is herberekend voor 1991–2024 op basis van gegevens uit alle 27 EU‑landen. Onder leiding van Butterfly Conservation Europe en UKCEH zijn 16.150 vlindertransecten samengebracht in de eBMS‑database; de analyse combineert trends van 17 dagvlindersoorten die samen de GBI vormen.

Resultaat: sinds 1991 is de GBI met 47% gedaald. De oorzaken verschillen per regio: in Noordwest‑Europa speelt intensivering van graslandgebruik, stikstofdepositie en pesticidengebruik in natuurgebieden een grote rol; in Noord‑, Oost‑ en Zuid‑Europa en in de Alpen draagt het wegvallen van extensief beheer—waardoor struiken en bos zich uitbreiden—bij aan verlies van geschikt leefgebied. De auteurs wijzen erop dat veel soorten al vóór 1990 verdwenen zijn, zodat de recente daling mogelijk slechts een deel van de totale historische achteruitgang laat zien.

Wetenschappers waarschuwen dat vlinders in de EU nog steeds in alarmerend tempo afnemen en roepen op tot snelle bescherming en herstel van leefgebieden, niet alleen voor vlinders maar ook voor andere bestuivende insecten en hun ecosysteemdiensten. Vlinders blijven waardevolle biologische indicatoren: ze zijn goed gedocumenteerd, gevoelig voor milieuwijzigingen en publiekelijk herkenbaar. Tekst van Chris van Swaay en Kars Veling (De Vlinderstichting).