Europese christendemocraten slopen klimaat, milieu, digitale rechten en volksgezondheid met steun van extreemrechts

In dit artikel:

In de Europese politiek is volgens hoogleraar Alberto Alemanno de oude “grote coalitie” van christendemocraten, sociaaldemocraten, liberalen en groenen feitelijk uitgehold. Hoewel die partijen samen nog altijd een ruime meerderheid hebben in het Europees Parlement, laat de praktijk volgens hem iets anders zien: bij cruciale stemmingen leunt de Europese Volkspartij (EVP) steeds vaker op rechts tot extreemrechts, waaronder de ECR van Giorgia Meloni, de Patriotten en de AfD-fractie. Dat gebeurde ook bij de herbevestiging van Ursula von der Leyen in 2024, toen zij minder steun kreeg dan verwacht en haar mandaat mede gedragen werd door stemmen van rechts.

Alemanno stelt dat de EVP al vóór de verkiezingen afstand nam van de Europese Green Deal en sindsdien dossier na dossier opschuift op thema’s als migratie, klimaat, digitale rechten en volksgezondheid. Volgens hem is daarmee een informele rechtse meerderheid ontstaan die Europese regels afzwakt onder het label van “vereenvoudiging” en “concurrentievermogen”. Hij noemt dat geen technische noodzaak, maar een politieke keuze met grote gevolgen voor milieu, samenleving en democratische legitimiteit.

De kern van zijn betoog is dat S&D, Renew en de Groenen dit mogelijk maken door von der Leyen en de EVP te blijven steunen zonder harde voorwaarden. Daardoor fungeren zij als democratisch decor voor een koers die feitelijk door rechts wordt bepaald. De komende tussentijdse verkiezing van het voorzitterschap van het Europees Parlement, met Roberta Metsola als belangrijke test, moet volgens hem uitwijzen of het Parlement nog een progressief tegenwicht kan vormen of verder zal verschuiven naar een door de EVP geleide meerderheid die afhankelijk is van extreemrechtse steun.