Europees Parlement versoepelt regels voor genetisch gewijzigde planten

In dit artikel:

Het Europees Parlement heeft recent versoepelde regels aangenomen voor nieuwe genomische technieken (NGT's) bij planten, waardoor zeer gerichte aanpassingen in het DNA van gewassen sneller en eenvoudiger ontwikkeld kunnen worden. Doel is onder meer gewassen weerbaarder te maken tegen droogte, hitte, natte omstandigheden of ziekten — denk aan droogtetolerante granen of appels die niet meer bruin worden na vallen.

Belangrijkste verandering is dat Europa twee categorieën invoert: NGT-1 voor eenvoudige veranderingen — mutaties die ook natuurlijk of via klassieke veredeling zouden kunnen ontstaan — en NGT-2 voor ingrijpender aanpassingen. Planten in NGT-1 krijgen een behandeling vergelijkbaar met conventionele rassen en vallen niet meer onder de strenge ggo-procedure; NGT-2 blijft onder de huidige strikte ggo-regels, zeker wanneer eigenschappen zoals resistentie tegen herbiciden of productie van insectendodende stoffen betrokken zijn. De beoordeling richt zich voortaan op het uiteindelijke genetische resultaat, niet louter op de gebruikte techniek.

De nieuwe regeling bevat ook transparantiemaatregelen: zaden van NGT-1-planten moeten aangeven dat moderne genbewerking is toegepast, biologische landbouw blijft NGT-gebruik verbieden en er komen beperkingen op patentering van in de natuur voorkomende eigenschappen of DNA-sequenties. Tegenstanders waarschuwen voor onbekende langetermijneffecten en concentratie van macht bij multinationals; wetgevers proberen dat via openheid en patentrestricties te ondervangen.

Belgische instituten en onderzoeksinstellingen — zoals het VIB en wetenschappers van KU Leuven — verwelkomen de wijziging en noemen het een noodzakelijke stap om Europese plantenbiotechnologie weer competitief te maken ten opzichte van landen als de VS, Japan, Brazilië en China. Volgens betrokken beleidsvoerders zal de omzetting naar de praktijk nog tijd kosten: het kan naar verwachting nog ongeveer twee jaar duren voordat gewassen die onder de nieuwe regels ontwikkeld zijn, daadwerkelijk op de markt en op ons bord verschijnen.