Europees OM ziet explosie aan fraudezaken rond coronaherstelfonds

In dit artikel:

Het Europees Openbaar Ministerie (EOM) schat dat er ruim 5 miljard euro is verduisterd uit het Europese coronaherstelfonds (de Recovery and Resilience Facility). Dat blijkt uit het meest recente jaarverslag. In 2025 alleen al opende het EOM bijna 300 nieuwe onderzoeken; eind 2025 stonden er ruim 500 dossiers, met bijna 2.000 verdachte personen in beeld. Volgens het OM is de geraamde schade bijna verdubbeld ten opzichte van het voorgaande jaar en groeide het aandeel van RRF-zaken binnen het totale onderzoekswerk van 17 naar 21 procent.

De toename hangt samen met het feit dat lidstaten steeds meer uitkeringen ontvangen zodra afgesproken hervormingen zijn doorgevoerd — meer uitbetalingen leveren ook meer kansen voor fraude. Opsporing blijft echter lastig omdat misdrijven vaak verborgen plaatsvinden; in veel landen is er volgens het EOM nog ruimte voor verbetering in detectie en handhaving. België, Cyprus, Letland en Spanje zouden al stappen hebben gezet.

Italië valt op: bijna twee derde van de RRF-onderzoeken speelt zich daar af. Het land ontving tot nu toe 153 miljard van de circa 394 miljard die uitgekeerd zijn, en de inzet van de Guardia di Finanza bij financiële opsporing werd door het EOM geprezen. Dat er minder dossiers uit andere landen komen, betekent niet dat daar geen misbruik plaatsvindt: Nederland, dat 2,5 miljard ontving, had tot eind 2025 geen EOM-onderzoeken. Vanaf het begin bestond er kritiek op gebrek aan transparantie; ook OLAF en de Europese Rekenkamer waarschuwden voor grote frauderisico’s en onvoldoende bescherming van de EU-begroting.