Europees klimaatrapport: heet en droog 2025 leidde tot grote natuurbranden
In dit artikel:
2025 was in grote delen van Europa een uitzonderlijk heet en droog jaar, constateert het rapport Europese Staat van het Klimaat 2025 van Copernicus en de Wereld Meteorologische Organisatie, met bijdragen van onder meer het KNMI. In het noordwesten en centrale Europa behoorde het jaar tot de tien droogste ooit geregistreerd, een scherp contrast met 2023–2024 toen veel regio’s juist door extreme regens en overstromingen werden getroffen.
Het continent kreeg meerdere hittegolven; in juli duurde één hittegolf 25 dagen en vooral Scandinavië ervoer abnormale en langdurige hitte. Nederland kende twee hittegolven, iets wat weinig voorkomt, en sommige Nederlandse gebieden ontvingen opvallend weinig neerslag. Wetenschappers koppelen de toegenomen frequentie en intensiteit van hittegolven aan mensgemaakte klimaatverandering, met een grotere kans op warmte-gerelateerde sterfgevallen.
De aanhoudende droogte en hitte leidden tot grote natuurbranden. Spanje registreerde bij Zamora zo’n 40.081 hectare verbrand land — de grootste brand sinds 1968 — en ongeveer de helft van de Europese uitstoot door natuurbranden kwam uit Spanje. Ook Nederland, Cyprus, het Verenigd Koninkrijk en Duitsland zagen ongekende uitstoot door branden. Klimatoloog Gerard van der Schrier: "In Europa is het grootste gebied ooit afgebrand afgelopen jaar."
Tegelijkertijd traden ook nog steeds extreme neerslag en overstromingen op: Copernicus schat dat ruim 14.500 mensen door stormen en overstromingen werden getroffen en minstens 21 mensen het leven verloren. Hoewel Europa wereldwijd één van de regio’s met het hoogste overstromingsrisico blijft, waren de overstromingsschade en -slachtoffers in 2025 kleiner dan in 2023–2024.
Het rapport benadrukt dat klimaatverandering beide uitersten versterkt. Europa warmt sneller op dan andere continenten door versterkte opwarming van de poolgebieden, smeltend ijs en sneeuw die minder zonlicht weerkaatsen, en omdat land sneller opwarmt dan oceaan. Voor het eerst waren Europese zeewatertemperaturen op recordniveau; dat bedreigt zeeleven en beïnvloedt het landklimaat doordat warm zeewater de lucht opwarmt, meer vocht bevat en zo nachttemperaturen en extreme neerslag kan verergeren — zoals eerder leidde tot dodelijke overstromingen in Valencia. Regionale neerslagpatronen verschuiven: winters ten noorden van Parijs worden natter, zomers droger, terwijl het zuiden van Europa in alle seizoenen droger wordt.