Europees Hof handhaaft levenslang voor Dino Soerel, Jesse R., 'Moppie' R. en vier anderen
In dit artikel:
Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg heeft het beroep van zeven Nederlanders tegen hun levenslange gevangenisstraffen afgewezen. De veroordeelden — onder wie criminele kopstukken uit het Amsterdamse liquidatieproces Passage (Dino Soerel, Jesse R. en Mohammed ‘Moppie’ R.), de Amsterdamse Dominicaan George H. (de zogeheten medicijnmoorden) en drie anderen (de broers Marcos en Admilson R. en Faig B.) — stelden dat hun levenslang de menselijke waardigheid schendt en in strijd is met artikel 3 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, dat foltering en onmenselijke behandeling verbiedt.
Dinsdag oordeelde het hof unaniem dat de Nederlandse regeling sinds eerdere uitspraken (waaronder een uitspraak van de Hoge Raad in 2017) voldoende waarborgen biedt om levenslange straffen niet onherroepelijk of uitzichtloos te maken. Centraal in die regeling staat een adviescollege dat na 25 jaar beoordeelt of een gedetineerde in aanmerking komt voor re-integratieactiviteiten, zoals verlof. Na 28 jaar volgt een beoordeling met het oog op eventuele gratie; de minister beslist, maar moet gemotiveerd handelen en die motivering is aan rechterlijke toetsing onderworpen. Criteria zijn onder meer recidiverisico, gedragsontwikkeling en de impact op slachtoffers en nabestaanden.
Het hof wees erop dat de regeling praktisch werkt: in 2023 kreeg een gedetineerde (Edwin S.) gratie na dertig jaar, en meerdere levenslanggestraften zijn toegelaten tot het re-integratietraject. Daardoor zijn levenslange straffen volgens het hof niet meer per definitie uitzichtloos. De zeven klagers kunnen alleen nog aan hun straf ontsnappen als zich een novum voordoet — bijvoorbeeld nieuw, doorslaggevend bewijs dat de zaak radicaal verandert.
De zaak bevestigt dat Nederlandse levenslange straffen, mits vergezeld van beoordelingsmomenten en toetsbare criteria, verenigbaar zijn met het Europese verbod op onmenselijke behandeling.