Europees hof geeft ruimte aan omstreden Spaanse amnestiedeal

In dit artikel:

Het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft de Spaanse amnestiewet voor betrokkenen bij de Catalaanse onafhankelijkheidspoging van 2017 niet geblokkeerd. Volgens de rechters staat het EU-recht in principe nationale amnestie toe, zolang die niet botst met concrete Europese regels. De Luxemburgse rechters oordeelden dat het gebruik van Catalaans overheidsgeld voor het referendum en voor de internationale promotie van de separatistische zaak niet automatisch de financiële belangen van de EU schaadt. Ook de Europese antiterrorismeregels bevatten geen algemeen verbod op amnestie.

Dat betekent dat Spanje strafzaken mag laten vallen die onder de wet vallen, behalve als er sprake is van bewust gepleegde ernstige mensenrechtenschendingen. Wel zette het hof een duidelijke grens aan de uitvoering: Spaanse rechters moeten de tijd krijgen om eerst antwoord uit Luxemburg af te wachten als zij vragen over EU-recht stellen. De Spaanse termijn van twee maanden om zaken af te handelen mag die Europese toetsing niet doorkruisen.

Voor Carles Puigdemont betekent de uitspraak nog geen automatische vrijspraak of amnestie. Zijn zaken blijven bij de Spaanse rechter en het arrestatiebevel tegen hem blijft voorlopig bestaan. Politiek is de uitspraak wel gunstig voor premier Pedro Sánchez, wiens regering na de verkiezingen van 2023 afhankelijk was van de steun van separatistenpartij Junts en de amnestiewet onderdeel was van die deal.