Europa wil geen 'digitale kolonie' van VS zijn en bouwt eigen versies van populaire apps
In dit artikel:
De Europese Commissie wil dat Europa minder afhankelijk wordt van Amerikaanse techbedrijven en lanceert daar een pakket maatregelen voor digitale soevereiniteit. Aanleiding zijn recente incidenten — van rechters die geen toegang meer hadden tot Amerikaanse accounts tot een poging van een Amerikaans bedrijf om DigiD te controleren en een Amerikaanse AI-leverancier die bepaalde beveiligingstools niet met Europese partijen deelde — die volgens Brussel laten zien dat Europa op technologisch vlak geen volledige regie heeft.
Wat er voorgesteld wordt: Europese alternatieven voor diensten als WhatsApp, Gmail en ChatGPT, veel meer datacenters (drie keer zoveel), en een grotere eigen productie van chips. De Commissie wil daarnaast ‘grand challenges’ organiseren: ontwikkelaars krijgen aanzienlijke financiële prikkels om werkende prototypes te leveren die strategische EU-doelen ondersteunen. Overheden worden daarnaast aangewezen als eerste grote afnemers van in Europa ontwikkelde of geproduceerde technologieën, om te voorkomen dat veel producten nooit echt gebruikt worden. Ook moeten platforms ontstaan waarop ontwikkelaars en eindgebruikers (bijvoorbeeld autofabrikanten of systeembouwers) samen kunnen werken.
De EU rekent op een investering van vele honderden miljarden euro’s, deels afkomstig van de Commissie maar vooral ook van lidstaten en bedrijven. De voorstellen moeten nog worden goedgekeurd door het Europees Parlement en de 27 lidstaten, wat tijd en politieke onderhandelingen zal vergen. VVD-Europarlementariër Bart Groothuis is betrokken bij het traject en noemde Amerikaanse pogingen om AI-chips richting Europa te beperken een “enorme schok”; hij ziet dat als bewijs van een intentie tot digitale kolonisatie. Tegelijk waarschuwen analisten dat lobbydruk uit de VS en China en mogelijke Amerikaanse sancties landen kunnen afschrikken om volledig op Europese leveranciers over te stappen.
Voorstanders, zoals branchevoorman Sebastiano Tofaletti, benadrukken dat technologie macht betekent en dat Europa daarom eigen technologische capaciteit moet opbouwen. De plannen zijn ambitieus maar complex: het realiseren van lokale chipproductie, datacenters en concurrerende diensten vergt jaren, grote investeringen en politieke eensgezindheid.