Europa vervangt oude houtkachels, Nederland blijft achter

In dit artikel:

In meerdere Europese landen verschuift de focus van een totaalverbod op houtstook naar het moderniseren van verouderde kachels en het stimuleren van schoner stookgedrag. Rookkanalenspecialist Kachelconcurrent meldt dat de belangstelling voor alternatieve warmtebronnen recent is toegenomen door geopolitieke spanningen en hogere energieprijzen. Onderzoek toont grote efficiencyverschillen: open haarden halen ongeveer 10% rendement, terwijl moderne houtkachels tussen circa 74 en 84% kunnen presteren en per geproduceerde hoeveelheid warmte veel minder fijnstof uitstoten. Omdat veel oudere toestellen tientallen jaren in gebruik blijven, daalt de uitstoot echter langzaam.

Michael Janssen van Kachelconcurrent zegt: "Het debat wordt vaak zwart-wit gevoerd; het grootste probleem zijn verouderde toestellen." Daarom kiezen Duitsland en delen van België voor gefaseerde vervanging of verplichte aanpassing van kachels die niet aan emissiegrenzen voldoen. In Brussel gelden sinds 2025 strengere regels: nieuwe toestellen moeten aan Europese emissienormen voldoen en bij zware vervuiling kunnen tijdelijke stookverboden worden ingesteld. Vlaanderen geeft daarnaast stookadviezen om uitstoot bij ongunstige weersomstandigheden te beperken.

Volgens Kachelconcurrent zou Nederland baat hebben bij een vergelijkbare aanpak: versneld vernieuwen van oude kachels kan de luchtkwaliteit flink verbeteren zonder huishoudens volledig op gas of elektriciteit te laten leunen, wat relevant is gezien stijgende energiekosten en groeiende netcongestie. Omdat ongeveer één op de vijf huishoudens een houtkachel heeft, wijzen beleidsstudies vervanging van oude toestellen aan als een effectieve maatregel tegen fijnstofuitstoot.