Europa protesteert, maar staat zwak nu Trump Groenland wil inlijven
In dit artikel:
President Donald Trump zet de aanschaf of zelfs bezetting van Groenland — formeler onderdeel van het Deense koninkrijk en daarmee Europees grondgebied — met nadruk op de agenda van Washington. In zijn onlangs gepresenteerde Nationale Veiligheidsstrategie 2025 herleeft volgens Trump de doctrine van Monroe, in termen van het Witte Huis hernoemd tot een eigen variant die Amerikaanse acties op het westelijk halfrond rechtvaardigt. In dat kader werden recente, hardere stappen van de VS genoemd (waaronder een in het stuk beschreven aanval op Caracas en arrestatie van president Maduro), en het idee om Groenland te “verwerven” als nationale veiligheidsprioriteit uitgeroepen.
Uit de Amerikaanse uitvoering van die koers klinken verschillende signalen: White House-woordvoerder Karoline Leavitt stelde dat inzet van het leger tot de mogelijkheden behoort; adviseurs en medewerkers verspreidden symbolische boodschappen (zoals een kaart van Groenland met de Amerikaanse vlag). Senator Marco Rubio en andere officials gaven aan dat aankoopopties actief worden onderzocht en dat Rubio gesprekken voert met Deense en Groenlandse vertegenwoordigers. Tegelijk worden economische instrumenten klaargestoomd: voorstellen voor commerciële overeenkomsten rond zeldzame aardmetalen en waterkracht, en de optie van een Compact of Free Association (vergelijkbaar met verdragen met Pacifische eilandstaten) die de VS ongehinderde militaire toegang zou verschaffen, worden genoemd.
Denemarken en Europese partners reageren met verontwaardiging en gezamenlijke diplomatie. De Deense premier Mette Frederiksen benadrukte dat de VS geen recht hebben op annexatie van onderdelen van het koninkrijk en waarschuwde dat militaire acties tegen een NAVO-partner de alliantie en haar veiligheidsgaranties in gevaar zouden brengen. Leiders van Frankrijk, Duitsland, Italië, Polen, Spanje en het VK stelden in een gezamenlijke verklaring dat de veiligheid in het Arctische gebied een collectieve verantwoordelijkheid is en dat Groenland aan zijn eigen bevolking toebehoort. Ook EU-raadvoorzitter António Costa verklaarde dat schending van internationaal recht onaanvaardbaar is en dat besluiten over Groenland niet zonder Denemarken of Groenland mogen worden genomen.
Ministers van Buitenlandse Zaken en NAVO-ambassadeurs bespreken coördinatie en afschrikking. Europese politici wijzen op de noodzaak van gezamenlijke versterking van defensie en politieke invloed, terwijl critici — zoals de Belgische minister van Defensie — waarschuwen dat jarenlange onderinvesteringen Europees gezag hebben verzwakt. Conclusie in het artikel: ongeacht of Washington inzet op aankoop, diplomatieke pressure of militaire opties, lijkt Europa vooralsnog beperkt in zijn vermogen om tegenwicht te bieden. Context: Groenland heeft strategische ligging en grondstoffen die geopolitieke belangen van grote mogendheden aantrekkelijk maken, waardoor het debat een bredere confrontatie over Arctische invloed en internationale rechtsorde raakt.