Dwarsliggers in Europa voorkomen actie tegen Israël: 'Verloopt erg moeizaam'

In dit artikel:

Nederland heeft deze week als vierde EU-land besloten geen producten meer toe te laten uit illegale Israëlische nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Deskundigen noemen dat een vooral symbolische stap, maar zien er wel een mogelijk begin in van stevigere Europese druk op Israël.

Volgens PAX-volger Thomas van Gool is het besluit vooral belangrijk omdat het andere landen kan aanzetten tot vervolgmaatregelen, zoals een exportverbod naar nederzettingen of vergelijkbare stappen binnen de EU. Hij wijst erop dat elke financiële bijdrage aan de instandhouding van die nederzettingen onwenselijk is. Tegelijkertijd is handhaving lastig, omdat de herkomst van producten niet altijd duidelijk is en goederen via andere EU-landen alsnog Nederland kunnen bereiken.

Europadeskundige Michel Michaloliákos stelt dat een EU-breed verbod veel effectiever zou zijn. De Unie importeert jaarlijks naar schatting voor 250 miljoen euro uit nederzettingen, met gevolgen voor tientallen bedrijven die aan Europese landen leveren. Toch komt zo’n maatregel moeizaam van de grond, omdat lidstaten diep verdeeld zijn over de koers tegenover Israël.

Vooral over de juridische route bestaat discussie: valt een verbod onder handelsbeleid, dan volstaat een gekwalificeerde meerderheid; onder sancties is unanieme steun nodig en kan elk land een veto inzetten. Van Gool en Michaloliákos vinden dat de EU meer mogelijkheden heeft dan ze nu gebruikt, zeker nu ook mensenrechtenorganisaties en een burgerinitiatief met meer dan een miljoen handtekeningen aandringen op actie. Zij zeggen dat de EU, gezien haar economische gewicht en politieke invloed, Israël wel degelijk onder druk kan zetten als zij daarvoor kiest.