Europa laat kansen liggen voor duurzamer voedselsysteem

In dit artikel:

Topwetenschappers van de Europese Klimaatraad waarschuwen dat het Europese voedselsysteem zowel zwaar wordt geraakt door klimaatverandering als zelf een grote klimaatbelasting vormt. Hun rapport beschrijft hoe de hele keten — van kunstmestproductie en verwerking tot het broodbeleg — kwetsbaar is voor droogte, overstromingen, waterschaarste en de verspreiding van plagen en ziekten. Met de snellere opwarming in Europa (ongeveer twee keer het wereldgemiddelde) zijn extreme weersschade en economische verliezen al substantieel: momenteel rond €28 miljard per jaar, mogelijk oplopend tot €40 miljard halverwege deze eeuw.

Tegelijk is het voedselsysteem verantwoordelijk voor ongeveer een derde van de EU-uitstoot; de landbouw draagt hier het meest aan bij, vooral de veeteelt vanwege methaanemissies. Volgens de experts volstaan bestaande EU-maatregelen niet om de risico’s te beheersen of de ecologische voetafdruk snel genoeg te verkleinen. Om de klimaatdoelen voor 2040 en 2050 te halen is een omslag in het systeem nodig: niet alleen technologische innovaties, maar ook veranderingen in productie- en consumptiepatronen.

Het rapport doet concrete aanbevelingen: gerichte steun aan boeren met financiering en kennis voor klimaatbestendige teelt, gezond bodembeheer en duurzaam watergebruik; compensatieregelingen bij klimaatschade; afbouw van schadelijke subsidies en het invoeren van prikkels volgens het vervuiler-betaalt‑principe; en stimuleringsmaatregelen voor meer plantaardige, gezondere eetpatronen. Klimaatraad-voorzitter Ottmar Edenhofer stelt dat de vooruitgang in de landbouw te traag is en dat de sector snel moet handelen om voedselzekerheid en klimaatdoelen te waarborgen.

Of de EU deze voorstellen overneemt blijft onzeker. Een deel sluit aan bij de Green Deal-strategie van de Commissie, maar sommige maatregelen zijn al vertraagd of naar de lange termijn verschoven.