Eurofiele drammers weigeren verlies te accepteren: Schots parlement eist nieuw onafhankelijkheidsreferendum
In dit artikel:
Het Schotse parlement heeft onlangs een motie aangenomen waarmee het een nieuw onafhankelijkheidsreferendum wil afdwingen; 72 van de 129 afgevaardigden stemden voor. De motie komt van de Schotse Nationale Partij (SNP), geleid door John Swinney, die na de parlementsverkiezingen van begin mei opnieuw aan het hoofd staat van de grootste partij in Holyrood. Swinney wil binnen enkele weken bij de Britse premier Keir Starmer toestemming vragen om de volksraadpleging te mogen organiseren.
De aanleiding voor de nieuwe poging is dat de SNP Brexit als een fundamentele wijziging van de politieke omstandigheden ziet: in 2016 stemde een meerderheid van Schotten voor behoud van EU-lidmaatschap, terwijl het Verenigd Koninkrijk als geheel de EU verliet. De nationalisten betogen dat die gewijzigde geopolitieke situatie de uitslag van het referendum van 2014 — waarin ongeveer 55% tegen onafhankelijkheid stemde — achterhaald maakt.
De Britse regering in Londen heeft echter al stellig aangegeven dat er momenteel geen reden is voor een nieuw referendum en dat een dergelijke volksraadpleging niet zonder toestemming van Westminster kan plaatsvinden. Juridisch gezien is het Schotse parlement niet bevoegd om een bindend onafhankelijkheidsreferendum te organiseren zonder expliciete instemming van de Britse overheid; eerdere pogingen om dit via het Hooggerechtshof af te dwingen (onder leiding van voorganger Nicola Sturgeon) liepen op niets uit.
Het gepubliceerde stuk zelf is expliciet kritisch over de motieven van de SNP: de redactie ziet de stap als een herhaalde poging om democratische uitslagen terzijde te schuiven en waarschuwt voor economische en bestuurlijke onzekerheid als gevolg van voortdurende separatiepolitiek. Tegelijk bevat het artikel een oproep tot steun voor de eigen redactie en een verwijzing naar de “eens per generatie”-afspraak die in 2014 werd genoemd.
Kort samengevat: Holyrood heeft de wens uitgesproken voor een nieuw onafhankelijkheidsreferendum, de SNP zal formeel om toestemming bij Westminster verzoeken, maar Londen en eerdere juridische uitspraken vormen bij voorbaat een stevige juridische en politieke drempel.