EU zet omstreden bezoek Taliban aan Brussel door

In dit artikel:

Een gepland bezoek van vertegenwoordigers van het Talibanregime aan Brussel veroorzaakt felle verontwaardiging en protesten in België en in het Europees Parlement. De Europese Commissie heeft het bezoek voorlopig (met potlood) op de agenda gezet voor eind juni — Hasht-e Subh Daily noemde 22 en 23 juni — maar het doorgaan hangt mede af van België, dat verantwoordelijk is voor het afgeven van visa.

Mensrechtenorganisaties zoals Amnesty en tientallen Europarlementariërs hebben publiekelijk bezwaar gemaakt. Een groep van 29 EP-leden, onder leiding van D66'er Raquel García Hermida-van der Walle, riep België per brief op niet mee te werken. Hun bezwaar is dat het Talibanregime verantwoordelijk wordt gehouden voor ernstige schendingen (waaronder misdaden tegen de menselijkheid volgens het Internationaal Strafhof) en de onderdrukking van vrouwen en meisjes; het uitnodigen van vertegenwoordigers in Brussel zou het regime op hoog niveau legitimeren. Ook Afghanen uit het land en de diaspora laten weten dat zij geen bezoek van hun onderdrukkers in het centrum van de EU willen zien.

De Commissie motiveert haar uitnodiging als een technisch overleg over de terugkeer van Afghanen zonder verblijfspapieren. Twintig lidstaten, waaronder Nederland, vroegen de Commissie in oktober te onderzoeken hoe gedwongen terugkeer georganiseerd kan worden; eerder dit jaar vond een gezamenlijke missie naar Afghanistan plaats. Eurocommissaris Magnus Brunner benadrukte dat dit geen erkenning van het regime betreft, maar kritische MEPs vinden dat overleggen in Brussel anders aanvoelt dan gesprekken in Kabul of Doha.

Er zijn signalen dat de Taliban diplomatieke accreditatie proberen te gebruiken als hefboom: Duitse media berichten dat Berlijn en Bonn eerder Taliban-diplomaten ontvingen, waarna Duitsland deportaties uitvoerde, en dat een geplande deportatie eind mei werd afgebroken toen Kabul meer diplomaten eiste. Volgens de NDR is één eigen diplomaat per EU-land een minimale eis van de Taliban in de onderhandelingen. Nederland zegt geen verzoek tot accreditatie te hebben ontvangen; het steunt operationele gesprekken met de Commissie.

Belgisch minister Maxime Prévot bevestigde dat visa zijn aangevraagd voor vijf delegatieleden, maar zei het bezoek persoonlijk af te keuren en toch te moeten handelen volgens zetelbeleid om Brussel als diplomatieke hoofdstad niet te verzwakken. Het Europees Parlement nam eind mei een niet-bindende resolutie die zorgen over de uitnodiging uitspreekt; de uiteindelijke beslissing ligt bij de Commissie en de lidstaten.