Trump terugslaan met de economische 'bazooka' doet de EU zelf pijn

maandag, 19 januari 2026 (17:43) - NU.nl

In dit artikel:

De Amerikaanse president Donald Trump zet de Europese Unie opnieuw in onzekerheid door te dreigen met invoerheffingen — deze keer om NAVO-bondgenoten onder druk te zetten vanwege zijn belangstelling voor Groenland. Waar een handelsakkoord tussen de EU en de VS van augustus de maximale Amerikaanse heffing op 15 procent vastlegde en de EU deels afzag van tarieven op Amerikaanse industriële producten, blijkt dat akkoord kwetsbaar: Trump gebruikt tarieven nu expliciet om geopolitieke doelen te bereiken.

De EU overweegt als tegenmaatregel alsnog een pakket invoerheffingen dat al vóór het akkoord op tafel lag en per 6 februari zou kunnen ingaan. Die heffingen zouden goederen ter waarde van ongeveer 93 miljard euro treffen. Europese ministers van Financiën uitten dat ze zich niet laten chanteren; eerdere voorbeelden met China en Canada laten zien dat een harde lijn weliswaar op korte termijn kan escaleren, maar later kan leiden tot stabilisatie.

Economisch deskundige Jan‑Paul van de Kerke (ABN AMRO) waarschuwt dat dit een fundamentele mengeling is van politiek en handelsbeleid en toont hoe weinig waard zo’n akkoord kan blijken. Hoogleraar Steven Brakman (RUG) waarschuwt dat de zogeheten ‘bazooka’ — de zwaarste Europese reactie waarmee ook Amerikaanse bedrijven van overheidsopdrachten uitgesloten kunnen worden — de EU zelf kan schaden, omdat hogere prijzen Europese consumenten en bedrijven zullen voelen.

Brakman ziet een effectievere route via druk binnen de VS: Trump blijkt vatbaar voor kritiek uit zijn eigen achterban (voorbeeld: de publieke discussie rond Fed‑voorzitter Powell). Daarnaast is er een juridische dimensie: het is twijfelachtig of de president invoerheffingen mag inzetten om buitenlands eigendom toe te eigenen; het Congres en mogelijk het Amerikaanse hooggerechtshof zullen daarover een cruciale rol spelen.

Kortom: Europa maakt zich klaar voor tegenmaatregelen, maar staat voor de lastige afweging tussen politieke signaalwaarde en de economische eigen schade van tarieven, terwijl het ook zoekt naar manieren om via Amerikaanse binnenlandse politiek invloed uit te oefenen.