EU-VERRAAD: Brussel wil uw privacy slopen zodat Big Tech uw data kan stelen voor AI

dinsdag, 6 januari 2026 (15:37) - Dagelijkse Standaard

In dit artikel:

In Brussel ligt een nieuw wetsvoorstel onder de naam "Digital Omnibus" dat volgens consumentenorganisatie Test Aankoop grote consequenties heeft voor privacy en gegevensbescherming. De Europese Commissie motiveert het pakket met economische argumenten: de EU moet concurrerender worden op het terrein van kunstmatige intelligentie en administratieve lasten moeten worden teruggedrongen. Critici zeggen dat dat ten koste gaat van individuele rechten.

Belangrijke veranderingen in het plan:
- Het fundament van de AVG — expliciete toestemming voor het gebruik van persoonsgegevens — wordt uitgehold. Bedrijven zouden vaker kunnen terugvallen op het juridische instrument van "gerechtvaardigd belang" om gegevens te gebruiken, onder meer voor het trainen van AI-modellen, zonder voorafgaande toestemming van betrokkenen.
- Toezicht en transparantie worden verzwakt: verplichte registratie van hoog-risico-AI-systemen in een Europese databank zou verdwijnen en de invoering van striktere regels voor risicovolle AI wordt mogelijk uitgesteld tot 2028, waardoor bedrijven jarenlang minder regulering ondervinden.
- De controle komt centraler te liggen bij een Europees AI-kantoor, terwijl nationale toezichthouders een beperktere rol krijgen.
- Ook cookie- en trackerregels worden versoepeld: er komt mogelijk een één-klik-oplossing voor voorkeuren en sommige laag-risico-trackers zouden zonder expliciete toestemming mogen werken.

Gevolgen die Test Aankoop en andere waarnemers benadrukken: burgers krijgen minder inzicht in systemen die beslissingen nemen over krediet, verzekering of sollicitaties; een gebrek aan duidelijke opt-outmogelijkheden kan de feitelijke controle over persoonlijke gegevens verder verzwakken. Volgens de critici verschuift de focus van bescherming van burgers naar het faciliteren van bedrijven in de concurrentiestrijd met de VS en China.

De oorspronkelijke tekst roept lezers op om de onafhankelijke pers en privacyverdedigers te steunen. Wie wil kan dit dossier volgen via parlementaire debatten en consumentenorganisaties om te zien hoe de voorstellen zich ontwikkeld.