EU sluit in zoektocht naar nieuwe vrienden na 8 jaar handelsdeal met Australië 

In dit artikel:

De EU en Australië hebben een vrijhandelsakkoord bereikt na onderhandelingen die in 2018 begonnen en de laatste tijd versneld werden door geopolitieke spanningen. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen noemde de deal een antwoord op een onzekere wereld waarin handelspartners elkaar nodig hebben; Australische premier Anthony Albanese sprak van een “belangrijk moment” voor zijn land.

Wat er precies is afgesproken
- Vrijstelling van bijna alle importheffingen voor goederen tussen beide blokken, waardoor Europese exporteurs jaarlijks naar schatting zo’n miljard euro aan heffingen besparen. Zuivel- en automobielproducenten staan er naar verwachting goed voor, en Europese bedrijven krijgen makkelijker toegang tot Australische aanbestedingen.
- Ook Australische exportproducten naar de EU worden grotendeels vrijgesteld van invoerrechten. De Europese Commissie verwacht dat het akkoord Australiës bbp met ongeveer 8 miljard Australische dollar (ruim 4,8 miljard euro) kan vergroten.
- Voor gevoelige agrarische producten is een compromis bereikt: Australische rund- en schapen- en geitenvlees (respectievelijk circa 30.000 en 25.000 ton per jaar) samt boter (5.000 ton) mogen tegen lage tarieven naar de EU; boven die quota gelden hogere heffingen. Dit moest Europese boeren beschermen zonder de Australische toegang volledig te blokkeren.

Strategische dimensie
- Naast handel omvat de overeenkomst versterkte samenwerking op veiligheid en defensie: intensievere informatie-uitwisseling over cybersecurity, veiligheid op zee, bestrijding van desinformatie en terrorisme, en expliciete steun aan Oekraïne.
- De overeenkomst past in een bredere EU-strategie om nieuwe partnerschappen te sluiten (onder meer recent met India en eerder met Indonesië) en zodoende minder afhankelijk te worden van de VS en China. Beide partijen zoeken alternatieven omdat handelsmaatregelen door grote mogendheden gebruikt worden als geopolitiek drukmiddel.

Ruwe grondstoffen en verwerking
- Australië levert kritieke grondstoffen — zoals zeldzame aardmetalen, lithium en aluminium — die voor Europa strategisch belangrijk zijn. Hoewel Australië grote voorraden heeft, ontbreekt het nog aan verwerkingscapaciteit; wereldwijd vindt circa 90% van de verwerking van zeldzame aardmetalen in China plaats. Australië wil op termijn meer verwerking in eigen land opzetten en hoopt op Europese investeringen in winning en productie.

Vervolg
- Het akkoord is overeengekomen, maar treden in werking is nog niet zeker: goedkeuring door het Europees Parlement en de regeringen van de EU-lidstaten is nog vereist.