EU omzeilt parlement en voert Mercosur-akkoord alvast in

In dit artikel:

De Europese Commissie voert het handelsakkoord met Mercosur voorlopig in, kondigde commissievoorzitter Ursula von der Leyen vrijdag aan. De maatregel volgt kort nadat Argentinië en Uruguay het verdrag donderdag ratificeerden; die eerste ratificaties voldoen volgens de Commissie aan de voorwaarden voor voorlopige toepassing. De definitieve inwerkingtreding blijft afhankelijk van politieke en juridische stappen: het Europees Parlement moet formeel instemmen en het Europees Hof van Justitie (ECJ) moet zich nog uitspreken over de juridische geldigheid van het akkoord.

Het besluit veroorzaakte onmiddellijk felle politieke reacties. Frankrijk, via landbouwminister Annie Genevard, betreurt dat met de voorlopige toepassing de rol van het parlement wordt gepasseerd en waarschuwt voor schade aan het functioneren en de geest van Europese instellingen. Binnen het Europees Parlement is er eveneens sterke kritiek: europarlementariër Jessika van Leeuwen noemt de stap een ernstige overschrijding van bevoegdheden en “anti-democratisch”, omdat het Parlement het akkoord al heeft doorverwezen naar het ECJ en daarom formeel nog geen toestemming kan geven.

Van Leeuwen nam binnen haar EVP-fractie een uitzonderlijk standpunt in door als enige voor een motie van wantrouwen tegen de Commissie te stemmen. Zij waarschuwt dat de voorlopige invoering het vertrouwen tussen Commissie en Parlement kan ondermijnen en verwijst naar vermeende schendingen van het rechtsstatelijke beslissingsproces.

Achtergrond: het Mercosur-akkoord, onderhandeld tussen de EU en het Zuid-Amerikaanse blok (onder meer Argentinië, Brazilië, Paraguay en Uruguay), is al langere tijd omstreden — deels door zorgen over milieu, landbouwconcurrentie en naleving van standaarden. Politiek en juridisch is het dossier dus nog niet afgerond, maar de Commissie kiest er nu voor de handelsregeling tijdelijk van kracht te laten worden zolang het juridische toetsingsproces loopt.