EU neemt Meloni's beleid over: migranten straks naar terugkeercentra buiten Europa
In dit artikel:
EU-lidstaten hebben maandag ingestemd met een pakket striktere migratiemaatregelen dat sneller terugkeer van afgewezen asielzoekers moet mogelijk maken. Het meest opvallende onderdeel is de mogelijkheid om zogeheten terugkeercentra buiten de EU op te zetten, geïnspireerd door Italiaanse experimenten met opvang- en terugkeerlocaties in Albanië. Doel is duidelijk: regeringen willen zichtbaar laten zien dat zij de migratiestromen kunnen beheersen, mede onder druk van electorale winstgevendheid voor radicaal-rechtse partijen.
Het voorstel bestaat uit drie kernpunten: het creëren van juridische ruimte voor terugkeerhubs buiten de EU; zwaardere sancties en langere detentie voor migranten die het grondgebied weigeren te verlaten; en het toestaan van terugzendingen naar derde landen die als ‘veilig’ worden aangewezen. Hoewel het aantal onregelmatige binnenkomsten in 2025 tot nu toe met circa twintig procent is gedaald, groeit bij veel lidstaten de behoefte aan aanvullende maatregelen. EU-migratiecommissaris Magnus Brunner riep op tot meer tempo om het brede publiek het gevoel van controle terug te geven.
Politiek is er brede, maar niet uniforme steun: het Europees Parlement ziet voorlopig instemming van centrumrechtse en radicaal-rechtse fracties, en Denemarken duwt als huidige presiderende staat op aanscherping. Tegelijkertijd bestaan er twijfels over juridische houdbaarheid (onder meer vanuit Frankrijk) en over effectiviteit van eerdere proefprojecten (zoals door Spanje aangevoerd).
Hulporganisaties reageren fel; PICUM waarschuwt dat het beleid mensen in gevaar en juridisch onzekere situaties brengt. Naast de terugkeerplannen worstelen ministers ook met een gevoelig voorstel om minstens 30.000 asielzoekers binnen de EU te herverdelen — met de optie voor landen om te betalen in plaats van opvang te bieden — een dossier dat politieke verdeeldheid blijft voeden. Brussel wil bij voorkeur voor het einde van het jaar een akkoord bereiken.