EU-leiders gefrustreerd over Oekraïne-veto Hongarije: 'Onaanvaardbaar'
In dit artikel:
Europese leiders kwamen in Brussel in botsing met Hongarije nadat premier Viktor Orbán zijn veto plaatste tegen een Europese lening van 90 miljard euro voor Oekraïne, terwijl hij op de top in december nog had toegezegd die steun niet te blokkeren. De weigering zorgt voor grote frustratie binnen de EU; voorzitter van de top sprak Orbán erop aan en meerdere leiders noemen zijn handelswijze onacceptabel en grensoverschrijdend voor normale samenwerking.
Kiev, en in het bijzonder president Zelensky, waarschuwen dat het uitblijven van de lening juist nu levensbedreigend is. Zelensky sprak via video tijdens de top en benadrukte dat de financiële steun essentieel blijft voor Oekraïne. Ook Nederlandse premier Dilan Yesilgöz‑Jetten (Jetten) en andere collega’s uitten kritiek; Jetten zei vooraf dat de gesprekken met Orbán op Twitter samengevat konden worden als “we agree to disagree”.
Orbáns argumentatie richt zich op energie: hij stelt dat Hongarije sinds het verlies van goedkope Russische olie via de beschadigde Druzhba‑pijpleiding in de knel zit, en verwijt Oekraïne dat de pijpleiding niet wordt gerepareerd. Brussel ziet die verklaring vooral als een electorale zet: de Hongaarse parlementsverkiezingen zijn binnen enkele weken en peilingen tonen dat Orbán onder druk staat. EU‑buitenlandchef Kallas wijst erop dat alternatieve leveringsroutes voor olie aan Hongarije zijn aangeboden, maar dat verkiezingspolitiek rationeel handelen in de weg kan zitten.
De onenigheid heeft directe gevolgen voor de oorlog in Oekraïne. De lening blijft voorlopig in de wacht, terwijl tegelijkertijd veel luchtverdediging nu naar het Midden‑Oosten gaat vanwege de Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran. EU‑bronnen en Jetten waarschuwen dat het tekort aan wapens en het uitstel van bestellingen de slagkracht van Oekraïne vermindert; NAVO‑bronnen bevestigen dat wapenleveranties achterblijven bij de behoeften. Bovendien merkt Zelensky op dat Rusland financieel profiteert van de gestegen energieprijzen, waarmee Poetin zijn oorlogskas vult.
Een harde sanctie tegen Hongarije is praktisch onmogelijk — een lidstaat kan alleen zelf uit de EU treden — dus veel leiders beperken zich vooralsnog tot uiting van ongenoegen. Diplomaten zeggen dat er een “plan B” bestaat en dat de steun mogelijk na de Hongaarse verkiezingen alsnog wordt vrijgegeven, maar concrete stappen wil men niet openlijk bespreken zolang Orbán vasthoudt aan zijn veto.