EU legt zich neer bij 'oneerlijke' handelsdeal met VS, maar wil wel een stopknop
In dit artikel:
De EU heeft dinsdagnacht een overeenkomst met de Verenigde Staten vastgelegd die een dreigende handelsoorlog moet afwenden. De kern: Europa wil invoerrechten op Amerikaanse industriële producten afschaffen en Amerikaanse landbouw- en zeevruchtenexport – onder andere kreeft, een Trump-favoriet – gemakkelijker toelaten. In ruil daarvoor legt Washington een maximumtarief van 15 procent op voor Europese goederen; voor bepaalde exportproducten zoals auto-onderdelen betekent dat zelfs een verlaging ten opzichte van nu.
De basis voor de deal ontstond al in juli tijdens de beruchte handdruk tussen president Donald Trump en EU-commissieleidster Ursula von der Leyen op een Schotse golfbaan (Turnberry). De formele goedkeuring komt kort na een nieuwe Trump-dreiging om Amerikaanse autotarieven tot 25 procent op te voeren, en na eerdere maatregelen zoals hoge heffingen op Europees staal en aluminium. Dat patroon voedt de kritiek dat Europa onder druk van Trump heeft toegegeven.
Binnen de EU waren er felle discussies over veiligheidsgaranties en voorwaarden. Europarlementariërs hadden eerst geëist dat de overeenkomst opgeschort kan worden als de VS de territoriale soevereiniteit van een Europees land bedreigt (verwijzing naar de Groenland-affaire), maar die clausule staat in het definitieve akkoord niet meer. Wel bevat het pact een mechanisme om de voordelen te stoppen als de afgegeven tariefvoordelen leiden tot een zodanige importstijging dat Europese industrie of landbouw ernstig wordt geschaad. Ook mogen tegenmaatregelen worden genomen als de VS hun staalheffingen handhaven of zich anderszins niet aan afspraken houden. Het akkoord loopt automatisch af op 31 december 2029.
Betrokkenen zien de deal als een veiligheidsnet in een onvoorspelbare relatie: “Wat we nodig hebben, is een vangnet in de relatie met de Verenigde Staten, want op dit moment is het volkomen onveilig en onvoorspelbaar,” aldus Europarlementariër Bernd Lange, die namens het parlement onderhandelde.
De politieke onzekerheid blijft: voorstanders prijzen het vermijden van een open handelsconflict, tegenstanders spreken van toegevingen onder chantage. De sleutelvraag is nu hoe Trump reageert — Europa hoopt dat hij zich vooral zal laten horen over nulpercent-tarieven voor veel Amerikaanse bedrijven en zo met het akkoord zal pronken, in plaats van in te zoomen op de minder gunstige details.