EU-Hof: EU-land verplicht om geslacht transgender op ID-bewijs te wijzigen

In dit artikel:

Het Europees Hof van Justitie oordeelt dat EU‑burgers het recht hebben hun geregistreerde geslacht in identiteitsdocumenten te laten wijzigen wanneer ze in een andere lidstaat wonen. De uitspraak volgt uit de zaak van een Bulgaarse transman die bijna tien jaar vergeefs probeerde zijn geslacht in de Bulgaarse burgerlijke stand aan te passen; Sofia weigerde omdat de nationale wet het geslacht strikt biologisch uitlegt. Het Bulgaarse hooggerechtshof vroeg in 2024 advies aan het EU‑Hof (de zaak-Shipova). In een donderdag uitgesproken arrest stelt het Hof dat regels over vrij verkeer en het recht op privé‑ en gezinsleven lidstaten dwingen een procedure mogelijk te maken voor wettelijke geslachtserkenning van eigen onderdanen die in een andere EU‑staat wonen.

Het Hof benadrukt dat een verschil tussen beleefd geslacht en het paspoort “ernstige problemen” kan opleveren bij grenscontroles, inchecken, arbeid of bankzaken. Concreet moeten lagere Bulgaarse rechters de eerdere nationale lijn negeren die wijziging van geslacht, naam of persoonsnummer verbood. De uitspraak raakt niet alleen Bulgarije: ook Hongarije en Slowakije, waar wijziging op papier vrijwel onmogelijk is, moeten een procedure instellen zodat uitwonende staatsburgers documenten kunnen krijgen die overeenkomen met hun ervaren geslacht.

Het arrest sluit aan bij eerdere uitspraken van het EU‑Hof en het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, en kan leiden tot aanpassingen in nationale wetgeving en administratieve praktijken om de praktische knelpunten voor transpersonen weg te nemen.