Escaperooms, games en een spiegel met NEE erop: die aanpak van jeugdcriminaliteit 'heeft geen zin'

In dit artikel:

Zembla onderzocht de besteding van ruim 100 miljoen euro per jaar aan projecten om jongeren van criminaliteit te houden en concludeert dat veel van dat geld naar weinig effectieve en soms absurde initiatieven gaat. Het tv-programma laat zien dat gemeenten het geld verdelen; Amsterdam ontvangt de grootste bijdrage (ongeveer 5,9 miljoen per jaar).

De reportage illustreert het probleem met een terugblik op het schooltoneel: professionele dertigers die pubers moeten spelen in een knullige voorstelling over drank en drugs. Vandaag zijn de interventies vaak net zo kinderlijk: escaperooms, educatieve games en de zogenaamde Risk Factory in Enschede met nepgraffiti en een spiegel waarop “NEE” staat, bedoeld om jongeren te leren weigeren. Veel betrokkenen wilden niet met Zembla praten, wat het programma deels toeschrijft aan schaamte over de wildgroei aan projecten en hun gebrekkige onderbouwing.

Wetenschappers waarschuwen dat zulke massale, niet-gerichte activiteiten geld wegtrekken van aanpakken die wél werken. Ze benadrukken dat interventies maatwerk moeten zijn en zich moeten richten op risicojongeren in plaats van hele schoolklassen, waarvan de meesten nooit met serieuze criminaliteit te maken zullen krijgen. Geert Jan Stams, hoogleraar Forensische orthopedagogiek aan de UvA, vat het cynisch samen: “Heeft helemaal geen zin.”

Kortom: veel geld wordt besteed, maar de effectiviteit is twijfelachtig en kan zelfs schadelijk zijn door het verdringen van gerichte, evidence-based hulp aan jongeren die die hulp echt nodig hebben.