Escalatie in de Golf: Iraanse raketten dwingen regio tot keuze
In dit artikel:
Teheran heeft in reactie op gezamenlijke aanvallen van Israël en de Verenigde Staten in één klap de strijd vergroot naar bijna de hele Golfregio. In de afgelopen uren werden raketten en drones afgevuurd op doelen in Qatar, de Verenigde Arabische Emiraten (VAE), Koeweit, Bahrein, Saudi-Arabië, Irak en Jordanië; daarbij waren vooral Amerikaanse militaire posten expliciet in het vizier van de Iraanse Revolutionaire Garde.
Bij de onderschepping van raketten in Abu Dhabi kwam minstens één persoon om het leven. De Ali al‑Salem‑luchtmachtbasis bij Koeweit‑Stad, waar Amerikaanse troepen gestationeerd zijn, werd met ballistische raketten aangevallen, en ook het internationale vliegveld van Koeweit werd getroffen door een drone; beelden laten explosieve schade in de vertrekhal zien. In Doha en elders pakten Patriot‑systemen meerdere projectielen uit de lucht, maar op luchthavens in Qatar, Koeweit, Bahrein en de VAE zijn vluchten massaal geschrapt en zitten duizenden reizigers vast. In Dubai is rook waargenomen bij een hotel op Palm Jumeirah. In Bahrein trof een aanval het hoofdkwartier van de Amerikaanse Vijfde Vloot; Manama noemt de aanval een schending van zijn soevereiniteit. Saudi‑Arabië meldt gericht vuur op Riyad en de oostelijke provincie maar ontkent dat het zijn luchtruim heeft opengesteld voor aanvallen op Iran, hoewel vluchtgegevens Amerikaanse operaties vanaf de Prince Sultan‑basis nabij Riyad laten zien.
De escalatie dwingt de Golfmonarchieën tot moeilijke keuzes: aanvallen op civiele en commerciële infrastructuur vergroten de druk op staten die zich tot nu toe het meest tegen escalatie verzetten en kunnen hen naar nauwere steun voor de VS duwen. Iran lijkt ook de Straat van Hormuz gedeeltelijk te hebben afgesloten door schepen berichten te laten ontvangen dat zij niet mogen passeren — een potentieel zwaar middel aangezien zo’n twintig procent van de wereldolie door die zeestraat loopt. De onrust duwt de Brent‑prijs van rond 70 naar circa 73 dollar per vat.
Teheran stelt dat Israëlische en Amerikaanse militaire doelen in de regio voortaan legitieme doelwitten zijn en schetst de acties als verdediging; hooggeplaatste analisten lezen die strategie als gecontroleerde escalatie om tegenstanders uit te putten en regionale bemiddeling af te dwingen als Washington geen snelle militaire doorbraak boekt.