Erich von Däniken overleden, pseudowetenschapper die overal eeuwenoude aliens zag
In dit artikel:
De Zwitserse schrijver en zelfbenoemde pseudowetenschapper Erich von Däniken is op 90‑jarige leeftijd overleden. Vanaf de jaren zestig zette hij wereldwijd de theorie neer dat in de prehistorie buitenaardse bezoekers de menselijke ontwikkeling hebben beïnvloed, wat hem met het boek Waren de goden kosmonauten? tot een internationale bestsellerauteur maakte. Von Däniken, van oorsprong kok, kelner en hotelier zonder archeologische opleiding, verkocht miljoenen exemplaren van zijn hypothesen.
Hij las oude mythen en kunstwerken als aanwijzingen voor technologie van buiten de aarde: Bijbelse visoenen, de ark van Mozes, de verwoesting van Sodom en Gomorra, rotstekeningen die op astronauten zouden lijken, en indrukwekkende bouwwerken zoals piramides, Stonehenge en Paaseiland die volgens hem onmogelijk zonder buitenaardse hulp gebouwd konden zijn. Zelf zei hij dat culturen overal soortgelijke verhalen kenden: “machines die met veel vuur uit de hemel komen, goden die rondvliegen.”
De wetenschappelijke wereld bestempelde zijn werk als pseudowetenschap en wees op foutieve interpretaties en tunnelvisie; voorbeelden zijn de uitleg van een Maya‑sarcofaag als ruimtecapsule (waarin experts een slangengod herkennen) en gangbare bouwmethoden die piramides zonder moderne technieken haalbaar maken. Von Däniken trok zich weinig aan van kritiek: in 2003 opende hij het Mystery Park en hij bleef via boeken, tv‑formats zoals Ancient Aliens en YouTube zijn ideeën promoten.
Hoewel zijn theorieën door serieuze wetenschappers zijn verworpen, bleven ze populair in de populaire cultuur en inspireerden ze generaties kijkers en lezers — tegelijk werden ze regelmatig onderwerp van spot en memes.