Erfgenaam maakt geld van moeder over na telefoontje van nepnotaris: de bank hoeft niets te vergoeden

In dit artikel:

Nabestaanden die na het overlijden van een ouder toegang krijgen tot diens bankrekening, zijn volgens de Autoriteit Financiële Markten (AFM) een aantrekkelijk doelwit voor fraudeurs. Die doen zich telefonisch voor als medewerkers van de bank, een notaris of een vermogensbeheerder en proberen erfgenamen ertoe te bewegen hun geld naar een zogenaamd veilige rekening over te maken. Ook worden valse beleggingsproducten met hoge rendementen aangeboden.

Het risico groeit doordat er steeds grotere bedragen worden geërfd. In 2022 werd in Nederland 33,5 miljard euro nagelaten, gemiddeld 199.000 euro per nalatenschap. Omdat er gemiddeld minder erfgenamen zijn dan vroeger, is het bedrag per persoon toegenomen. Erfgenamen moeten bovendien vaak snel financiële beslissingen nemen terwijl zij rouwen; volgens de AFM vraagt minstens 80 procent geen financieel advies.

Fraudeurs kunnen hun slachtoffers vinden via gestolen persoonsgegevens, sociale media en lijsten met kwetsbare mensen. Een telefoontje over een nalatenschap valt bovendien minder op in een periode waarin nabestaanden veel contact hebben met de bank en de notaris. In 2023 verloren bijna 10.000 bankklanten samen 28 miljoen euro door bankhelpdeskfraude.

Banken zijn wettelijk niet verplicht schade te vergoeden wanneer klanten zelf een betaling uitvoeren. Ze doen dat bij bankhelpdeskfraude vaak uit coulance, doorgaans volledig wanneer de fraudeur zich als de eigen bank voordeed, aangifte is gedaan en aan de voorwaarden van het toetsingskader van de Nederlandse Vereniging van Banken is voldaan. Bij een oplichter die zich voordoet als notaris of beleggingsbedrijf geldt die regeling niet automatisch. De bank kan de vergoeding ook beperken als iemand waarschuwingen negeerde, eerder voor een vergelijkbare fraude werd vergoed of niet meewerkt aan onderzoek.

Wie onverwacht wordt gebeld, moet ophangen en zelf de bank of het notariskantoor terugbellen via een officieel opgezocht nummer. Een verzoek om geld naar een kluis- of veiligheidsrekening over te maken is een duidelijk fraudekenmerk. Beleggingsaanbieders kunnen worden gecontroleerd in het register ‘Check je aanbieder’ van de AFM. De toezichthouder adviseert vooral rustig de tijd te nemen voordat een erfenis wordt geïnvesteerd.