Erfenis kon niet meer worden uitbetaald na schenkingen: rechter draait een deel van de giften terug

In dit artikel:

De rechtbank Noord-Holland heeft bepaald dat vier ontvangers samen €70.600, vermeerderd met wettelijke rente, moeten betalen aan een man die nog geld tegoed had uit de nalatenschap van zijn vader. De vader overleed in 2015 en had in zijn testament zijn tweede echtgenote de nalatenschap laten krijgen. Zijn zoon kreeg in plaats daarvan een geldvordering op zijn stiefmoeder, die volgens het testament opeisbaar werd toen zij op 9 mei 2022 in een verzorgingshuis werd opgenomen.

Tussen 2018 en 2022 schonk de stiefmoeder bijna €140.000. De zoon stelde dat daardoor onvoldoende vermogen overbleef om zijn kindsdeel te betalen. De rechtbank onderzocht per schenking de financiële situatie en de kennis van de betrokkenen. In de eerdere jaren was er nog genoeg vermogen om zowel te schenken als de zoon te betalen. Daarom werden de schenkingen vóór 2021 niet vernietigd.

Vanaf 2021 nam het vermogen volgens de rechter zo sterk af dat duidelijk had moeten zijn dat verdere giften de schuldeiser zouden benadelen. Met toepassing van de pauliana werden de schenkingen uit 2021 en 2022 daarom teruggedraaid. De toegewezen bedragen zijn €51.000, €7.600, €6.000 en €6.000. De uitspraak betekent niet dat alle schenkingen of het volledige kindsdeel automatisch moeten worden terugbetaald; het oordeel gaat alleen over de specifieke giften die de zoon benadeelden.

De zaak onderstreept dat niet alleen de hoogte van een erfdeel, maar ook de opeisbaarheid, de datum van elke schenking en het vermogen op dat moment van belang zijn. Een schenking kan fiscaal toegestaan zijn en toch juridisch problematisch worden tegenover een schuldeiser. Een openstaand kindsdeel verhindert bovendien niet dat de langstlevende partner geld uitgeeft, zolang daardoor de schuldeiser niet bewust of voorzienbaar wordt benadeeld.