Er was covid, er is ebola en dan is er nog de epidemie van wantrouwen | opinie

In dit artikel:

Wantrouwen tegenover overheden en hulporganisaties speelt een grote rol bij de ebola-uitbraak in Oost-Congo, schrijft Kristof Titeca. De aanleiding is een reeks video’s waarin hulpverleners worden tegengewerkt terwijl ze een overleden ebolapatiënt willen begraven. Volgens Titeca zijn zulke reacties niet uniek voor Congo, maar zie je overal dat epidemieën het vertrouwen tussen burgers, staten en internationale instellingen op de proef stellen.

In Congo komt dat wantrouwen voort uit jarenlange verwaarlozing, aanhoudend conflict en een gezondheidszorg die chronisch zwak is. Veel inwoners voelen zich door de staat in de steek gelaten en kijken ook met argwaan naar de VN en andere buitenlandse organisaties, die volgens hen weinig tastbare vooruitgang brengen. Sociale media versterken intussen geruchten en complottheorieën, waardoor zelfs het bestaan van ebola in twijfel wordt getrokken. Bij een onderzoek in Ituri geloofde meer dan een derde van de ondervraagden niet dat de ziekte echt was; sommigen zagen er vooral een manier in voor politici en hulporganisaties om geld te verdienen.

Die scepsis is niet uit de lucht gegrepen. Tijdens de vorige grote ebola-uitbraak in Congo kwamen corruptie en misbruik al aan het licht, en ook nu roepen de verdeling en besteding van internationale steun vragen op. Tegelijk wijst Titeca erop dat epidemiebestrijding niet alleen draait om medische expertise, maar ook om legitimiteit en lokale betrokkenheid. Gemeenschappen meenemen, politieke steun winnen en het werk van zorgpersoneel erkennen zijn volgens hem cruciaal om een gezondheidscrisis onder controle te krijgen.