Er missen wat schilderijen op de Jan Steen-tentoonstelling in De Lakenhal

In dit artikel:

Jan Steen staat in de tentoonstelling in Leiden – ter gelegenheid van zijn vierhonderdste geboortedag – opnieuw centraal als het beeld van het zeventiende-eeuwse Holland: luidruchtig, volks en vol leven. De expositie in De Lakenhal bevestigt vooral het klassieke beeld van Steen als maker van vrolijke, rommelige huishoudscènes en kroegtafereeltjes, die sinds eeuwen medebepalend zijn voor hoe men de Gouden Eeuw en het Nederlandse karakter visualiseert.

Tegelijk toont de selectie dat Steen veel breder en vaardiger was dan die stereotype rol doet vermoeden. Naast de bekende familietaferelen hangen ook fraaie landschappen, een groot bijbels werk (Laban en Rachel met kamelen) en uiterst fijn uitgevoerde kleine interieurs die hem in kwaliteit dicht bij Leidse fijnschilders plaatsen. Veel schilderijen komen uit Nederlandse museale collecties (Rijksmuseum, Mauritshuis, Boymans, Lakenhal), maar de tentoonstelling pretendeert geen baanbrekende nieuwe inzichten: het begeleidende boekje voegt weinig nieuws toe en enkele belangrijke werken van eerdere herdenkingen ontbreken nu.

Kritisch oogt men ook: Steen is inventief en origineel, maar soms onoplettend of gemakzuchtig. Vrouwfiguren en grote, drukke ensembles kunnen karikaturaal of onaantrekkelijk uitvallen; tegelijk levert hij kleine, verrassende vondsten—zoals een schrijvend jongetje gezien van bovenaf of een bijfiguur die wijn overschenkt—die veel charme toevoegen.

Kortom: de presentatie bevestigt Steens reputatie en laat zijn veelzijdigheid zien, maar heeft niet de ambitie om zijn beeld wezenlijk te herschrijven. Het is vooral een keur van herkenbare hoogtepunten en smakelijke details uit Nederlandse collecties.