Er dreigt stilstand op de woningmarkt als niet wordt ingegrepen

In dit artikel:

De Nederlandse koopwoningmarkt toont begin 2026 de eerste tekenen van afkoeling door externe schokken en stijgende kosten. Volgens de monitor van het eerste kwartaal liggen huizenprijzen nog 5,2% hoger dan een jaar eerder, maar het tempo vertraagt zichtbaar: kopers bieden gemiddeld 3,7% boven vraagprijs (tegen 5,7% een jaar eerder) en het aantal te koop staande woningen steeg met 9,2% ten opzichte van Q1 2025 (bijna 24% t.o.v. twee jaar geleden).

Hoogleraar woningmarkt Peter Boelhouwer en marktdata van Van Bruggen Adviesgroep wijzen op meerdere oorzaken: oorlogen in het Midden-Oosten en Oekraïne die energieprijzen opdrijven, onzekerheid rond Amerikaans handelsbeleid, hogere hypotheekrentes nadat de ECB de rente verhoogde, en oplopende bouwkosten. De hogere rentes drukken leencapaciteit, wat vooral starters harder raakt. Hoewel de huidige situatie nog geen acute crisis is, waarschuwen experts dat voortgaande verzwakking kan leiden tot stilstand — met risico’s op restschuld en het stilvallen van nieuwbouwprojecten.

Als tegengif pleiten zij voor maatregelen op nationaal en lokaal niveau: versnellen van geplande nieuwbouw, heroverwegen van het aandeel betaalbare woningen, meer capaciteit bij de Raad van State voor bezwaarschriften, en oplossingen voor netcongestie en stikstofknelpunten. Per 1 juli veranderen ook regels voor stroomaansluitingen, waardoor huishoudens op wachtlijsten kunnen komen te staan — netbeheerders vrezen grote problemen in provincies als Utrecht. De komende kwartalen moeten uitwijzen hoe sterk deze schokken de markt en het koopgedrag blijvend veranderen.