Er bestaat niet zoiets als 'het' klimaat - Tamarah Benima

In dit artikel:

De auteur uit scherpe kritiek op klimaatactivist en voormalig Amerikaans vicepresident Al Gore. Volgens haar heeft Gore een groot deel van zijn vermogen opgebouwd met investeringen in technologie en groene energie, maar ook met goedbetaalde lezingen over de gevaren van klimaatverandering. Vooral zijn documentaire An Inconvenient Truth uit 2006 krijgt kritiek, omdat daarin een zeespiegelstijging van ongeveer zeven meter wordt genoemd zonder duidelijk te maken op welke termijn dat zou gebeuren. De auteur vindt dat zulke voorspellingen vooral jongeren angst aanjagen. Ze verwijst naar onderzoeken waaruit blijkt dat klimaat zorgen oproepen bij veel jonge mensen: een deel voelt zich erdoor verlamd en in onderzoek onder inwoners van Finland, Estland en Zweden zei ongeveer 30 procent van de kinderloze deelnemers vanwege klimaat zorgen geen kinderen te willen.

De auteur ontkent niet dat het klimaat verandert, maar betwijfelt hoe betrouwbaar zeer langetermijnvoorspellingen zijn. Ze noemt wetenschappers en publicisten als Judith Curry, Richard Lindzen, Ian Plimer, Nir Shaviv, Steven Koonin en Bjørn Lomborg, die volgens haar vooral vraagtekens zetten bij de nauwkeurigheid van klimaatmodellen, de omvang van de menselijke invloed of de rol van andere factoren. Het klimaat wordt immers beïnvloed door onder meer zeestromen, vulkaanuitbarstingen, wolken, zonneactiviteit, kosmische straling, landgebruik, de baan van de aarde en broeikasgassen. Door die complexiteit bestaan er volgens de auteur veel mogelijke scenario’s, in plaats van één zekere voorspelling.

Daarnaast vindt zij dat de politieke focus op CO2 andere milieuproblemen overschaduwt, zoals plastic- en chemische vervuiling, luchtverontreiniging, ontbossing, bodemerosie, overbevissing en biodiversiteitsverlies. Ze vraagt zich af of de enorme uitgaven aan klimaatbeleid voldoende effect hebben. Als voorbeeld noemt ze een uitspraak van toenmalig minister Rob Jetten uit juni 2023: 122 maatregelen ter waarde van 28 miljard euro zouden in 2030 naar schatting slechts 0,000036 graden Celsius van de mondiale temperatuur afhalen. De auteur presenteert dit als bewijs dat de Nederlandse aanpak volgens haar buitenproportioneel weinig oplevert.

Als alternatief bespreekt zij de benadering van de Deense econoom Bjørn Lomborg en het in 2006 opgerichte Copenhagen Consensus Center. Dat instituut vergelijkt wereldwijd beleidsopties op basis van kosten en maatschappelijke opbrengsten. De prioriteit zou volgens Lomborg niet automatisch bij CO2-reductie moeten liggen, maar bij maatregelen die met beperkte middelen direct veel levens en welzijn kunnen verbeteren, vooral in arme landen. Armoede, honger en gebrekkige gezondheidszorg zijn daar acute problemen, terwijl een meetbare daling van de CO2-concentratie pas na tientallen jaren zichtbaar wordt.

De auteur noemt twee voorbeelden uit Lomborgs boek Best Things First uit 2023. Een investering van 65 miljard dollar in de bestrijding van tuberculose tot 2050 zou volgens de aangehaalde kosten-batenanalyse ruim 27 miljoen levens kunnen redden en bijna 3.000 miljard dollar aan sociaal-economische waarde opleveren. Geld zou worden besteed aan opsporing, medicijnen, preventie en voorlichting. Ook investeringen in zwangerschaps- en geboortezorg kunnen volgens deze analyse veel effect hebben: jaarlijks 3,7 miljard dollar zou 161.000 moeders en 1,2 miljoen pasgeborenen kunnen redden.

Een derde prioriteit is zekerheid over grond- en woningbezit. Ongeveer 70 procent van de wereldbevolking zou volgens de auteur geen formele registratie van eigendom hebben. Vooral in delen van sub-Sahara-Afrika maakt dat mensen kwetsbaar voor onteigening en ontmoedigt het investeringen in woningen en landbouw. Registratie, juridische procedures en administratieve systemen zouden daar volgens de aangehaalde berekeningen tientallen miljarden dollars kosten, maar tegelijk honderden miljarden aan extra productiviteit en woningwaarde opleveren.

De auteur pleit daarom voor een beleid dat schaarse publieke middelen vergelijkt op basis van aantoonbare effecten. Ze vraagt zich af of Nederland een deel van zijn klimaatuitgaven beter zou kunnen inzetten voor gezondheidszorg, eigendomsrechten en armoedebestrijding in Afrika. Hoewel haar betoog uitgesproken kritisch is over klimaatbeleid en klimaatalarmisme, eindigt ze met waardering voor de kosten-batenbenadering van het Copenhagen Consensus Center en de hoop dat ook Nederlandse beleidsmakers zulke afwegingen maken.