Enzo was 12 en 'volledig afgeschreven', als leraar helpt hij nu kinderen zoals hij: 'Niet hun schuld'

In dit artikel:

Enzo Salatiello (32) draagt thuis in Amsterdam twee dikke jeugdzorgdossiers die zijn turbulente jeugd documenteren. Als kind werd hij ongeveer vanaf zijn derde uit huis geplaatst nadat zijn moeder een zelfmoordpoging had gedaan. Tot zijn elfde verhuisde hij officieel zo’n twaalf keer: bij familie, pleeggezinnen, een medisch kindertehuis in Castricum en opvangadressen. Zijn moeder kampte met psychische problemen (borderline) en kon hem volgens Enzo niet altijd de rust en veiligheid bieden die hij nodig had; zijn gedragsproblemen zag hij later vooral als een signaal van de omgeving in plaats van puur persoonlijk falen.

Op school zat hij niet in de standaardbaan: hij sloeg een groep over, maar belandde op advies van de basisschool op een ZMOK-school (cluster 4) voor kinderen met ernstige gedragsproblemen — een plek die in de praktijk vaak het stigma van ‘voorportaal naar jeugdinrichtingen’ droeg. Belangrijke volwassenen maakten het verschil: een bemoedigende buschauffeur en later ‘juf Trudy’ gaven hem erkenning, en na een periode bij zijn opa en oma — die hem adopteerden — kreeg Enzo de stabiliteit om zich te verbeteren. Via een OPDC kon hij doorstromen naar vmbo-kader met leerwegondersteuning; daar scoorde hij later achten en negens en overwoog de school hem richting havo te laten gaan, maar hij koos voor een koksopleiding en werk in de horeca.

Zijn leven nam verschillende keren een ommekeer door eigen inzet en goede ondersteuning. Rond 2015 werd hij vader; de komst van zijn dochter motiveerde hem om therapie te zoeken en niet de fouten uit zijn eigen jeugd door te geven. Hij haalde later in korte tijd zijn staatsexamen havo (een prestatie die hij zelf als groot omschrijft), sliep zelfs tijdelijk in een trekkershut om examens te kunnen doen, en bouwde daarna een brede academische route: opleidingen via LOI, een bachelor Interdisciplinaire Sociale Wetenschappen (UvA) en meerdere masters (onder meer arbeids- & organisatiepsychologie aan de VU, bestuur- & organisatiewetenschappen in Utrecht, en een eerstegraads lesbevoegdheid maatschappijleer aan Tilburg). Daarnaast werkte hij vaak als kok, soms als zzp’er.

Vandaag werkt Enzo als docent maatschappijleer op een vmbo met leerwegondersteuning — een terugkeer naar het soort onderwijs waarin hij zelf zat. Hij zegt de leerlingen goed te begrijpen en zoekt met ze naar de achterliggende redenen van gedrag in plaats van meteen te veroordelen. Privé leeft hij stabieler: een relatie van drie jaar, goed contact met de moeder van zijn dochter en zijn dochter zelf (bijna tien jaar oud), al woont de familie verspreid tussen Amsterdam, Schoonhoven en Antwerpen. Zijn concrete droom is een huis kopen in het dorp van zijn dochter zodat ze vaker en makkelijker bij elkaar kan zijn.

Enzo benadrukt dat zijn verhaal geen bewijs is dat jeugdzorg per se goed functioneert: veel geld en veel inzet zijn in hem geïnvesteerd en pas nadat omstandigheden veranderden, ging het beter. Zijn levensloop illustreert de invloed van een onveilige jeugdomgeving op gedrag, het belang van stabiele volwassenen en maatwerk in begeleiding, en hoe persoonlijke veerkracht gecombineerd met steun kan leiden tot ommekeer — maar niet automatisch voor ieder kind in soortgelijke omstandigheden.