Energievoorziening Oekraïne staat op instorten: 'Geen centrale gespaard'
In dit artikel:
In de buitenwijken van Kyiv heerst schemerdonker: lampen blijven vaak uit en veel flats hebben slechts enkele uren stroom per dag, meestal midden in de nacht. Sinds begin januari intensifiëren Russische aanvallen gericht op civiele energie-infrastructuur, waardoor honderden grote appartementsgebouwen in Kyiv al twee à drie weken zonder verwarming zitten of slechts minimaal warm worden gehouden.
Een concreet voorbeeld zijn Ljoedmila (83) en haar kleinzoon Roman (18). Zij overleefden al eerdere ontheemding vanuit de Donbas naar Lviv en later naar Kyiv, en worden nu door de sociale dienst – diplomatisch aangeduid als ‘tijdelijk verhuizen’ – naar een voormalig vakantiepark buiten de hoofdstad gebracht waar de meest kwetsbaren opgevangen worden. Hun huur is opgezegd, waardoor terugkeer onzeker is; maart kan nog erg koud worden en het is onduidelijk of de energievoorziening tegen die tijd verbetert.
Denys Sakva, energie-analist in Kyiv, waarschuwt dat het Oekraïense systeem “extreem kwetsbaar” is: door voortdurende bombardementen is het telkens schade op schade, waardoor er nauwelijks tijd is voor structurele reparaties. Stroomstoringen treden nu ook op door slecht weer, niet alleen door beschietingen. Kyiv is het zwaarst geraakt, maar ook Odesa, Soemy, Dnipro en Zaporizja kampen met ernstige problemen. Reparatieteams zijn volgens Sakva de stille helden, maar reserveonderdelen raken schaars.
Militaire tactieken verergeren de situatie: Rusland zet massaal drones in om transformatoren van 110 kV aan te vallen en gebruikt ballistische raketten op warmtecentrales; sommige centrales zijn al meerdere keren getroffen. Daarnaast proberen de Russen Oekraïne in tweeën te splitsen langs de Dnipro, waardoor de noodzakelijke stroomtransporten van west (waar de centrales staan) naar oost (waar veel industrie zit) worden bedreigd. Industrie draait op minimumcapaciteit. Omdat kolen- en gasgestookte centrales grotendeels buiten werking zijn, rust het land vooral op kernenergie — maar ook de verbindingen van die centrales met het net worden aangevallen, wat capaciteitsvermindering tot gevolg heeft.
Sakva ziet enige verlichting in het weerbeeld: de ergste kou lijkt achter ons, maar hij verwacht nog moeilijke weken. De combinatie van doelgerichte aanvallen, beperkte reserves en logistieke kwetsbaarheid maakt de vooruitzichten op een stabiele energievoorziening deze winter onzeker.