Energiecrisis kan inflatie aanjagen en banen kosten, waarschuwt DNB
In dit artikel:
DNB-directeur Olaf Sleijpen waarschuwt dat de Nederlandse economie al klappen krijgt door de energiecrisis en dat Nederland zich momenteel in een “code oranje” (misschien donkeroranje) bevindt; alleen bij problemen bij financiële instellingen is er volgens hem sprake van code rood. DNB presenteerde bij de jaarcijfers over 2025 berekeningen voor meerdere scenario’s: een mild scenario waarin olie- en gasprijzen dit jaar terugzakken naar pre-oorlogsniveau, en ongunstige en zware scenario’s waarin hoge energieprijzen langdurig aanhouden.
In de ongunstige en zware scenario’s stagneert de groei, lopen inflatie en werkloosheid op en werken hogere energieprijzen sterk door in andere prijzen (zoals voedsel). Hogere prijsdruk zet werknemers aan tot looneisen, wat de inflatie verder kan aanjagen; in het zware scenario stijgen lonen minder hard dan de inflatie, waardoor reëel inkomen daalt. Dat remt de consumptie, waardoor bedrijven minder verdienen en minder investeren. In het ongunstige scenario zijn vooral gas- en olieafhankelijke industrieën geraakt; in het zware scenario lijden vrijwel alle sectoren, ook diensten. Huishoudens hebben hogere energierekeningen, waarbij lagere inkomens relatief het hardst worden getroffen; brandstofprijsstijgingen slaan meer gelijkmatig per inkomensgroep neer.
Sleijpen steunt het kabinet in het afwachten met financiële compensatie: dat is kostbaar — een korting van 10 cent per liter benzine zou ongeveer een miljard euro kosten. DNB benadrukt dat uitkomsten sterk afhangen van de duur van het conflict en schade aan productie- en energie-infrastructuur, en dat energieprijzen zeer volatiel zijn (bijvoorbeeld reactie op een bericht van Donald Trump).
Daarnaast maakte DNB de verdeling van de Nederlandse goudvoorraad bekend: circa 31% ligt in New York, 38% in Londen en Ottawa, en 31% in Zeist; totaal ruim 600 ton, eind 2024 bijna 50 miljard euro waard. DNB zegt vertrouwen te hebben in de opslag en voert inspecties uit. Tot slot merken sommige rijscholen al prijsverhogingen door de energiecrisis.