Energiecrisis gaat de economie lang pijn doen

In dit artikel:

Het voortdurende conflict rond Iran veroorzaakt grote onzekerheid in de wereldeconomie en maakt betrouwbare prognoses vrijwel onmogelijk. Door onvoorspelbaar gedrag van machtige actoren — genoemd worden onder meer Donald Trump en de Iraanse ayatollahs — weten regeringen en centrale banken nauwelijks welke keuzes ze moeten maken. In de regio zijn olie- en gasinstallaties beschadigd of vernietigd; het herstel na een wapenstilstand en het veilig maken van de Straat van Hormuz (waar het Pentagon wijst op tijdrovend mijnenruimen) kost veel tijd.

Het Internationaal Energie Agentschap noemt de situatie de grootste energiecrisis ooit en verwacht de komende maanden toenemende brandstoftekorten. De Nederlandse regering heeft daarom het landelijk crisisplan geactiveerd en bereidt spaarmaatregelen voor, variërend van 80 km/uur op snelwegen tot hernieuwde autoloze zondagen. Economisch betekent een kleiner aanbod en hogere energieprijzen minder bedrijvigheid en lagere groei: het IMF sluit een wereldwijde recessie niet uit; het CPB voorziet in het somst denkbare Nederlandsscenario geen krimp, maar wel een groei die inzakt van 1,4% naar 0,3%.

Ook de inflatie kan flink oplopen doordat bedrijven prijzen verhogen en werknemers hogere lonen eisen; De Nederlandsche Bank noemt inflatie richting 5% goed mogelijk. Prognoses zijn de afgelopen weken al somberder geworden, en naarmate het conflict voortduurt neemt het risico op langdurige energie‑schaarste en bredere economische gevolgen toe. De auteur is voormalig economieredacteur van het RD.