Energieagentschap ziet 'grootste ontwrichting van de oliemarkt in de geschiedenis'

In dit artikel:

Het International Energieagentschap (IEA) meldt dat de wereldwijde vraag naar olie voor het eerst sinds 2020 is gekrompen, als direct gevolg van hoge prijzen en tekorten die samenhangen met het conflict in de Perzische Golf. Doordat vrijwel geen tankers meer via de Straat van Hormuz varen, is het dagelijkse aanbod met bijna tien procent gedaald — ruim tien miljoen vaten per dag, volgens de maandelijkse rapportage van het IEA. De olieprijs schommelt rond de 100 dollar per vat; het agentschap waarschuwt dat de situatie nog ernstiger kan worden.

Om de tekorten te dempen brachten IEA-landen gezamenlijk meer dan 400 miljoen vaten uit strategische reserves op de markt; Nederland leverde 5,36 miljoen vaten vrij (ongeveer 20 procent van de nationale voorraad). Die actie drukte de prijs tijdelijk, maar nieuwe spanningen — waaronder bedreigingen richting Iran door president Trump — maakten dat het effect snel verdween.

Europa heeft tot nu toe relatief weinig leveringsproblemen, maar deskundigen wijzen erop dat als de Straat van Hormuz langere tijd geblokkeerd blijft, de prijzen kunnen oplopen naar 150–200 dollar per vat. Dat zou ook tot veel hogere brandstofprijzen aan de pomp leiden; dieselprijzen boven de drie euro per liter worden niet uitgesloten. Omdat sterke prijsstijgingen de vraag temperen, kan vraaguitval de tekorten deels beperken. In politiek opzicht groeit de discussie over het verlagen van accijnzen, terwijl het kabinet een ander pakket maatregelen heeft gekozen — met het risico dat prijsverschillen met buurlanden toch tot aanpassingen dwingen.