Emily was 8 en gijzelaar: 3 jaar geleden beleefde Israël zijn zwartste dag

In dit artikel:

Drie jaar na de Hamas-aanval van 7 oktober 2023 blijft Israël diep getekend door het geweld. Hamas en andere gewapende groepen doodden toen meer dan 1.100 mensen en ontvoerden 251 mensen naar Gaza. De aanval vernietigde niet alleen levens, maar ook het langdurige vertrouwen dat Israël militair en politiek vrijwel onaantastbaar was.

Rond de herdenkingen overheersen verdriet, woede en ongeloof. Veel Israëli’s vragen zich af hoe het leger, de veiligheidsdiensten en de politieke leiding de aanval niet konden voorkomen. Een onafhankelijke onderzoekscommissie die duidelijkheid moet brengen, is er nog altijd niet. Dat gebrek aan antwoorden versterkt het wantrouwen en voedt ook complottheorieën.

De gevolgen zijn zichtbaar in individuele verhalen. De inmiddels 11-jarige Emily Hand werd als achtjarige ontvoerd uit kibboets Be’eri en zat vijftig dagen gevangen in Gaza. Therapeutische surfsessies helpen haar bij de verwerking, al blijven de nachten moeilijk. Ook de familie van Tom Godo draagt een bijzonder pijnlijk verlies. Tom werd in de schuilkelder van zijn woning gedood door Israëlische militairen, die dachten dat er Hamasstrijders zaten. Het leger erkende pas in 2025 dat het om een vergissing ging. Toms vader Yaakov richtte tijdens een staatsceremonie zijn woede rechtstreeks tegen premier Benjamin Netanyahu.

Veiligheid is opnieuw het centrale thema in de Israëlische politiek. Vrijwel iedere familie is rechtstreeks geraakt door de doden, gijzelingen, verwondingen of de langdurige inzet van militairen en reservisten. De zware militaire belasting zorgt bovendien voor toenemende spanningen over de vrijstelling van ultraorthodoxe joden voor de dienstplicht. Nieuwe berichten over waarschuwingen uit Egypte en de Verenigde Arabische Emiraten, en tekortkomingen bij een verijdelde vliegtuigkaping, hebben de kritiek op de veiligheidsdiensten verder aangewakkerd.

De verkiezingen van 27 oktober worden daardoor ook een referendum over Netanyahu: kunnen de Israëli’s met hem verder, of moet er een andere leiding komen? Onder die vraag ligt een bredere kwestie: wie kan het verloren vertrouwen herstellen? Foto’s van gijzelaars en herdenkingsplaatsen blijven het straatbeeld bepalen; veel mensen kampen nog steeds met trauma en nachtmerries.

De tekst benadrukt tegelijk dat het Israëlische trauma niet los kan worden gezien van het Palestijnse leed. De oorlog in Gaza en het beleid op de bezette Westelijke Jordaanoever moeten volgens de auteur kritisch worden onderzocht en gedocumenteerd. Erkenning van de pijn van 7 oktober en kritiek op het Israëlische geweld sluiten elkaar niet uit. Wat Israël precies van de aanval heeft geleerd, is nog onduidelijk, maar het land is er fundamenteel en mogelijk blijvend door veranderd.