Elon Musks xAI stuurt mensen met klachten over Grok naar een obscuur adres in Estland

In dit artikel:

xAI, het bedrijf van Elon Musk dat X en de AI-chatbot Grok exploiteert, heeft midden februari een officieel Europees contactadres voor Grok toegevoegd: Parda 5, nummer 35 in Tallinn. De wijziging in de gebruiksvoorwaarden komt enkele weken nadat de Europese Commissie op 26 januari een onderzoek startte naar de rol van Grok bij de verspreiding van met AI gemaakte, seksueel expliciete beelden, waaronder mogelijk kinderporno.

In de nieuwe voorwaarden staat dat xAI te bereiken is via een European Digital Services Representative (EDSR) — een tussenpersoon die niet-Europese platforms helpt te voldoen aan de Digital Services Act (DSA). Volgens die vermelding is EDSR gevestigd op hetzelfde adres in Tallinn. Zowel xAI als EDSR zijn echter niet terug te vinden in het Estse handelsregister.

Journalisten die het pand ter plaatse bekeken vonden alleen een klein kantoor met brievenbussen; er hangen geen bordjes met xAI of EDSR. De eigenaresse van het gebouw zegt dat er geen huurovereenkomst met die bedrijven bestaat en dat het opgegeven nummer verwijst naar een afgesloten ruimte in de kelder die niet als zakelijk postadres wordt gebruikt. Op het adres werkt wel een bedrijf dat alleen een brievenbus heeft; die wordt beheerd door Clevver, een Duitse digitale postdienst. Of xAI of EDSR gebruikmaken van een dergelijk digitale postadres, is onduidelijk.

De Europese Commissie bevestigt dat zij op de hoogte is van het nieuwe contactadres maar zegt dat dit geen invloed heeft op het lopende onderzoek naar Grok. Rechts- en infrastructuurdeskundigen noemen de aanpassing opmerkelijk: volgens juristen zoals Joris van Hoboken maakt het voor de procedure weinig uit in welk EU-land een vertegenwoordiger gevestigd is, maar het creëert wel extra stappen in de communicatielijn en kan handhaving bemoeilijken.

xAI en EDSR hebben niet gereageerd op herhaalde vragen over de adreswijziging. De zaak illustreert hoe internationale techbedrijven via tussenpersonen of digitale brievenbussen formeel aan Europese regels kunnen voldoen, terwijl feitelijke toezicht- en handhavingsmogelijkheden complexer worden.