Ellie (76) schreef geschiedenis met het eerste homohuwelijk van Leeuwarden: 'Ik dacht dat het een 1-aprilgrap was'

In dit artikel:

Ellie Volp (76) blikt terug op haar leven met Martha Jorna: het stel was op 3 mei 2001 het eerste homopaar dat trouwde in Leeuwarden, kort nadat Nederland als eerste land ter wereld het huwelijk voor koppels van hetzelfde geslacht wettelijk erkende. Hun relatie begon in 1999, toen Ellie Martha ontmoette in bar Incognito op de Voorstreek. Ellie, geboren in Utrecht en sinds 1972 getrouwd geweest, had jarenlang haar aantrekkingskracht tot vrouwen weggedrukt. Pas na gesprekken in een COC-praatgroep en openheid naar haar toenmalige man kwam ze uit de kast; zijn reactie — hij was vooral opgelucht omdat hij dacht dat ze ernstig ziek was — verwijst naar de complexiteit van haar beslissing.

De eerste jaren verliepen niet zonder wrijving binnen de familie. Haar zoon reageerde nuchter, haar dochter had aanvankelijk moeite maar vond later, mede dankzij Martha’s troost, weer aansluiting. Ellie ervoer het uitkomen vooral als bevrijdend: “ik had verdrongen wie ik eigenlijk was.” Zij en Martha schreven zich in voor een geregistreerd partnerschap in Leeuwarden (1999) en toen het huwelijk werd toegestaan zette Ellie door; Martha aarzelde maar ging uiteindelijk akkoord. Hun trouwdag trok veel media-aandacht omdat zij als eerste paar van de stad werden geteld.

Martha was vijftien jaar ouder en had in haar jeugd meegevoerd bij demonstraties, tegen vaak vijandige reacties; die strijd heeft volgens Ellie bijgedragen aan latere acceptatie. Toch bleef Ellie toen nog voorzichtig in het openbaar — ze ging niet altijd hand in hand — en ze merkt nu dat tolerantie voor haar als een golfbeweging voelt: soms vooruitgang, soms achteruitgang.

Martha overleed veertien jaar geleden aan vasculaire dementie; tot het einde herkende ze Ellie en riep zij vaak: “Daar is mijn grote liefde.” Het verlies blijft zwaar voor Ellie, die het gemis dagelijks voelt. Ze woont inmiddels weer in Schagen, dicht bij familie, maar koestert de herinneringen aan hun jaren in Friesland, onder andere op een woonboot die ze hun “love boat” noemden.

Actief en betrokken zet Ellie zich in voor de lhbtiq+-gemeenschap: ze is bestuurslid van meerdere organisaties en medebedenker van de roze schakel in Schagen, een ontmoetingsplek voor queer mensen. In huis hangt een regenboogvlag en een tekst die iedereen verwelkomt — een bewuste keuze om gesprekken op gang te brengen en anderen te steunen die worstelen met hun identiteit. Ellie hoopt met haar verhaal anderen te helpen dezelfde stap te durven zetten.