Eline van der Velden maakte een AI-actrice: 'AI-talenten als Tilly zullen een heel nieuw genre vormen'
In dit artikel:
Eind september veroorzaakte de Nederlandse actrice, komiek en producent Eline van der Velden opschudding op het filmfestival van Zürich door de introductie van Tilly Norwood: een volledig met kunstmatige intelligentie geconstrueerde actrice die als potentiële “global superstar” werd gepresenteerd. De onthulling leidde tot verontwaardigde reacties in Hollywood — vakbond SAG‑AFTRA bestempelde het project als plagiaat en een bedreiging voor werkgelegenheid, en sterren als Emily Blunt, Natasha Lyonne en Whoopi Goldberg reageerden scherp. Ook regisseur James Cameron noemde de mogelijkheid van AI‑acteurs beangstigend.
Van der Velden, die vanuit Londen spreekt en met een lange loopbaan in film/televisie (studies natuurkunde en musical; productiebedrijf Particle6), benadrukt dat Tilly oorspronkelijk bedoeld was als kunstproject en demonstratie van wat AI in de filmindustrie kan betekenen, niet primair als vervanger van menselijke acteurs. De onthulling in Zürich vond plaats tijdens een panel voor de zakelijke kant van de industrie; in Engeland werd Tilly al maanden getoond zonder veel commotie, maar de Amerikaanse reactie verscherpte de publieke discussie.
Achter Tilly zit een mix van tientallen AI‑tools: grote taalmodellen en beeldgeneratoren werden gebruikt om uiterlijk, persoonlijkheid en branding uit te werken. Het personage is bewust “etnisch ambigu” en ontworpen zonder herkenbare trekken van bestaande beroemdheden; volgens Van der Velden is het geen simpele collage van één gezicht, maar een resultaat van algoritmische verwerking van enorme datasets — een proces dat zij als een “black box” omschrijft. Dat laatste is precies waar veel tegenreactie uit voortkwam: critici wijzen op het onduidelijke trainingsmateriaal en de morele en juridische implicaties van door AI gegenereerde persoonsbeelden.
Particle6 transformeerde de afgelopen drie jaar van een traditionele productiepartij naar een bedrijf dat AI breed inzet voor reclame, televisie en film. De firma helpt bijvoorbeeld bij het maken van kostenefficiënte scènes (zoals bootshots), digitale dieren en visuele effecten, waardoor producties minder fysieke sets, dieren of kinderacteurs hoeven in te zetten en tegelijk budgetten kunnen besparen. Van der Velden stelt dat AI zo tientallen onvoltooide films per jaar in het VK kan helpen redden en productie‑kosten substantieel kan verlagen. Ze noemt ook potentiële ecologische winst: sommige AI‑workflows kunnen volgens haar de CO2‑voetafdruk van een shoot flink verminderen.
De commotie rond Tilly bracht Particle6 onverwacht onder de internationale aandacht; het moederbedrijf en dochter Xicoia hebben momenteel veel vacatures open en groeit snel. Van der Velden kan vanwege geheimhoudingsclausules niet vertellen voor welke klanten ze werken, maar zegt dat ze dit jaar gaan verdrievoudigen en tegen februari naar ongeveer 50 medewerkers willen opschalen.
Inhoudelijk pleit Van der Velden voor regulering en transparantie — ze verwijst naar de EU AI Act — en voor een ethische benadering: geen directe nabootsing van bestaande acteurs, geen auteursrechtbreuk en helderheid over wanneer AI is gebruikt. Ze ziet AI niet als vervanging van acteurs maar als een nieuw genre, vergelijkbaar met animatie, dat naast traditionele film blijft bestaan. Haar ambitie met Tilly is dan ook primair experimenteel en onderzoekend: uitvinden wat technisch mogelijk is, testen met topregisseurs en “Tilly’s hersenen” ontwikkelen zodat ze interactief kan functioneren (bellen, sms’en, videobellen) binnen een nieuw type entertainment.
Van der Velden houdt vast aan het idee dat technologische revoluties niet te stoppen zijn en dat de filmwereld beter zelf de regie kan voeren dan technologiebedrijven buiten de creatieve sector. Tegelijk erkent ze de pijnpunten: onzekerheid over banen, onduidelijkheid over trainingsdata en esthetische weerstand van publiek. Haar slotboodschap is dat AI een gereedschap is dat creativiteit kan versterken, mits zorgvuldig en verantwoordelijk toegepast.