Nieuw onderzoek: vaccinatie slaat beter aan als je positief denkt

In dit artikel:

Onderzoekers van de Universiteit van Tel Aviv lieten zien dat mentale staat het immuunantwoord op een vaccinatie kan versterken. In hun experiment kregen proefpersonen vier trainingssessies waarin ze verschillende mentale strategieën leerden om specifieke hersengebieden te activeren. Daarna kregen ze een vaccin tegen hepatitis B; in de weken erna werd hun bloed regelmatig gecontroleerd op antilichaamwaarden.

De grootste toename in antilichamen trad op bij deelnemers die positieve verwachtingen en plezierige voorstellingen gebruikten om het ventrale tegmentale gebied (VTA) in de hersenen te stimuleren — een gebied dat dopamine produceert en betrokken is bij beloningservaringen. Daarmee leveren de onderzoekers, zo melden zij, de eerste menselijke aanwijzingen dat het inschakelen van het beloningssysteem de effectiviteit van vaccinatie kan vergroten; vergelijkbare effecten waren eerder al bij dieren gevonden en sluiten aan bij kennis over placebo‑reacties.

De auteurs benadrukken dat positief denken geen vervanging is voor vaccinaties of reguliere medische zorg; het kan hooguit als aanvullende maatregel dienen om de immuunreactie te versterken. Voor praktische toepassing is verder onderzoek nodig naar hoe stevig en duurzaam het effect is en voor welke vaccins of groepen het werkt. Terzijde merken de onderzoekers op dat ook de darmen een grote rol spelen bij het immuunsysteem — een thema dat vaak terugkomt bij studies naar factoren die vaccinresponsen beïnvloeden (bijvoorbeeld via de darmmicrobiota).