Einde winterslaap vleermuizen in zicht

In dit artikel:

Eind februari nemen de dagen al merkbaar toe en hoewel veel natuur nog in rust is, worden vleermuizen binnenkort weer actief. In Nederland zijn alle vleermuissoorten insecteneters; omdat insecten in de winter ontbreken, gaan ze in winterslaap en zoeken daarvoor donkere, vochtige en koele plekken (0–8 °C) zoals groeves, ijskelders, forten, bunkers, speciale vleermuiskelders, maar ook boomholtes, dilatatievoegen, liftschachten en spouwmuren. Sommige soorten overwinteren in grote groepen in boomholtes, andere in gebouwen. Vleermuizen zijn sterk plaatsgebonden: elk jaar keren ze van ver terug naar dezelfde winterplaats.

Tijdens de winterslaap verlagen ze hun lichaamstemperatuur, hartslag en ademhaling drastisch (bijvoorbeeld tot circa 18 hartslagen per minuut en één ademhaling per 90 minuten) om energie te besparen. Zodra de lenteavonden warm genoeg worden, raken ze echter vaker ontwaakt; sommige soorten verlaten meteen hun rustplaats, anderen verplaatsen zich naar koelere plekjes om nog even te blijven slapen.

Meestal zijn dwergvleermuizen (met name de gewone dwergvleermuis) de eerste die na de winter weer zichtbaar vliegen. Dat komt doordat deze soort veel voorkomt, vaak in steden leeft en profiteert van iets hogere stedelijke temperaturen. Verwacht in de komende weken steeds meer waarnemingen bij schemering in tuinen, straten en parken; binnen ongeveer een maand verschijnen ook de andere soorten weer.

Tekst: Erik Broer, Zoogdiervereniging. Voor wie meer wil weten is er op 28 maart de Zoogdierdag.