Einde aan oorlog Gaza in zicht: dit is er afgesproken en zo gaat het nu verder

In dit artikel:

Na twee jaar en twee dagen is in Sharm el-Sheik een akkoord bereikt dat de weg moet bereiden voor het beëindigen van de oorlog in Gaza. De overeenkomst, tot stand gekomen met bemiddeling van de VS, Qatar en Egypte, wordt naar verwachting rond maandagmiddag getekend. Direct daarna komt het Israëlische kabinet bijeen om vooral de vrijlating van meer dan 2.000 Palestijnse gevangenen goed te keuren; zelfs als extreemrechtse coalitiepartijen tegenstemmen, lijkt een parlementaire meerderheid dankzij de oppositie waarschijnlijk.

Belangrijkste punten van de eerste fase:
- Alle levende gijzelaars in Gaza (naar schatting ongeveer twintig) zullen naar verwachting op één dag vrijgelaten worden, waarschijnlijk maandag. Een deel van de overleden gijzelaars wordt nu ook overgedragen; overige lichamen moeten later worden gelokaliseerd en overgedragen.
- Israël zal troepen terugtrekken uit delen van Gaza, iets vroeger dan in Trumps oorspronkelijke voorstel stond.
- Meer dan 2.000 Palestijnse gevangenen komen vrij, met de duidelijke afspraak dat geen Hamas-commando’s die betrokken waren bij het bloedbad van 7 oktober mogen worden vrijgelaten. Hamas eist daarnaast vrijlating van enkele personen die eerder bij aanslagen waren betrokken, een twistpunt dat nog gevoelig ligt.

Hamas heeft de VS en andere bemiddelaars opgeroepen toe te zien op volledige en onvermijdelijke uitvoering van het akkoord, inclusief de doorvoer van hulpgoederen. Tegelijk erkent het akkoord geen definitief einde van de oorlog: Hamas heeft nog niet ingestemd met ontwapening en er is geen duidelijke overeenkomst over het toekomstige bestuur van Gaza. Ook de grootschalige wederopbouw van een grotendeels verwoeste Gazastrook blijft een veel grotere uitdaging dan deze eerste stap.

De deal kwam tot stand tegen een achtergrond van regionale spanningen: een mislukte Israëlische aanval op Hamas-top in Doha eind vorige maand droeg paradoxaal bij aan de huidige onderhandelingen. President Trump speelde een prominente rol als drukmiddel richting Hamas en heeft aangegeven spoedig naar de regio te willen reizen; hij geniet vooral steun van families van gijzelaars die hem de vooruitgang toeschrijven.

In zowel Tel Aviv als Gaza was de reactie vreugde en opluchting—families omhelsden elkaar, en Palestijnen spraken van grote blijdschap over het staken van de gevechten—maar waakzaamheid blijft geboden. De eerste fase is een belangrijke stap, maar zonder overeenstemming over ontwapening, bestuur en een duurzaam ontruimings- en wederopbouwkader blijft een duurzaam vredesresultaat onzeker.