Einddoel oorlog met Iran blijft onduidelijk, 'een gevaarlijker Iran dreigt'
In dit artikel:
Israël en de Verenigde Staten voeren sinds kort een omvangrijk conflict met Iran, waarbij een meerderheid van Israëliërs—vooral onder Joodse kiezers—achter de militaire campagne staat. Voor veel Israëliërs, en zeker voor premier Benjamin Netanyahu, gaat het om een existentiële kwestie: een invloedrijk en sterker Iran wordt gezien als blijvende bedreiging, niet in de laatste plaats vanwege zorgen over een Iraans kernwapenprogramma. Netanyahu zou volgens kenners uiteindelijk mikken op het uiteenvallen van het Iraanse regime, in een soort “Syrië-scenario” waardoor Iran voor jaren verzwakt zou blijven.
De rol en doelen van de VS zijn veel onduidelijker en intern onderwerp van strijd. President Trump sprak aanvankelijk over regime change en riep Iraniërs op in opstand te komen; andere Amerikaanse functionarissen noemen concretere militaire doelen zoals het uitschakelen van raketcapaciteiten, het verzwakken van de marine en het voorkomen van een Iraans kernwapen. Weer anderen, zoals senator Marco Rubio, geven aan dat de VS zich aansloten omdat Israël al was begonnen en Amerikaanse doelen in de regio daardoor gevaar liepen. Critici in de VS zien hierin vooral een politieke blunder: Trump zou onder invloed van langdurige lobby-inspanningen van Netanyahu hebben gehandeld en de situatie onderschat hebben.
Experts waarschuwen dat Iran militair veel moeilijker is aan te pakken dan Washington lijkt te denken. Luchtaanvallen alleen zullen volgens kenners niet volstaan om het regime omver te werpen; bovendien wil Trump geen Amerikaanse grondtroepen sturen, een belofte aan kiezers. Er wordt gesproken over het inzetten van lokale strijdgroepen, zoals Iraans-Koerdische milities, maar die zijn afhankelijk van westerse steun en hebben in eerdere conflicten teleurstellende ervaringen gehad.
De onduidelijkheid over doelen vergroot de kans op een langdurig, kostbaar conflict. Iran kan ervoor kiezen de oorlog “uit te zitten” en door aanhoudende aanvallen op Amerikaanse en regionale doelen de publieke en politieke wil in Washington te breken. Hoewel Iran kortgeleden aankondigde aanvallen op buurlanden te staken, betwijfelen analisten of die belofte houdbaar is. Daarmee dreigt een vicieuze cirkel: pogingen om Iran te verzwakken kunnen juist leiden tot verdere wapenopbouw en langdurige instabiliteit in de regio. Forse politieke druk en onderschatting van de complexiteit maken het volgens deskundigen onwaarschijnlijk dat het huidige offensief snel of definitief resultaat zal opleveren.